Ochrona przed spamem - nie otwieraj

nr 1(43)/2014
ISSN 2082-5005
Biuletyn Informacyjny Biblioteki Głównej UEK
nr 1(43)/2014
Tradycja wydawania biuletynów informacyjnych w naszej Bibliotece sięga lat siedemdziesiątych XX wieku. Elektroniczny Biuletyn Informacyjny Biblioteki Głównej Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie jest kontynuacją Biuletynu Informacyjnego Biblioteki Głównej Akademii Ekonomicznej w Krakowie, a jeszcze wcześniej "Biuletynu Informacyjnego" drukowanego w latach 1993-1997. Ukazuje się dwa razy w roku. Publikujemy w nim artykuły informacyjne, komunikaty o nabytkach Biblioteki (stałe rubryki nowości), sprawozdania z konferencji, z prac Rady Bibliotecznej oraz ciekawostki.

Leopold Caro (1864-1939)

Leopold Caro

W maju 2014 roku minęła 150-ta rocznica urodzin Leopolda Caro, ekonomisty, działacza społecznego i myśliciela politycznego. Prof. dr Leopold Caro (1864 – 1939) urodził się we Lwowie w rodzinie o tradycjach patriotycznych – jego ojciec Henryk był powstańcem z 1863 r. i urzędnikiem Banku Hipotecznego. Wykształcenie zdobywał w rodzinnym mieście, gdzie po ukończeniu szkoły powszechnej i gimnazjum studiował na dwóch wydziałach: prawniczym i filozoficznym, a ukończył je w 1887 r., uzyskując stopień doktora prawa. Wiedzę z dziedziny ekonomii z kolei zdobywał i pogłębiał w Lipsku na seminarium ekonomicznym prowadzonym przez prof. Miaskowskiego. W 1894 r. zdał egzamin adwokacki i rozpoczął w Krośnie karierę adwokacką. Działalność tę prowadził również w Krakowie i to doświadczenie szczególnie uwrażliwiło go na problemy ludzi w trudnej sytuacji życiowej. Również żona profesora – Salomea z domu Chelińska, była osobą zaangażowaną w działalność humanitarną i pomoc ubogim. Z tego okresu pochodzi szczególne zainteresowanie nowym kierunkiem ekonomiczno-społecznym – solidaryzmem, którego stał się w Polsce prekursorem. W 1914 r. został powołany do armii austriackiej, w której służył do końca wojny, a następnie zgłosił się jako ochotnik do wojska polskiego, gdzie „pełnił służbę w korpusie sądowym armii polskiej i dosłużył się w niej stopnia pułkownika” [1]. Podczas swojej służby we Lwowie, jako oficer korpusu sądowego, otrzymał z Politechniki Lwowskiej propozycję objęcia katedry ekonomii społecznej. Przyjął ją i wkrótce został mianowany profesorem ekonomiki społecznej i nauk prawniczych. Przez czternaście lat był profesorem Politechniki Lwowskiej, a przez dziesięć lat egzaminatorem ekonomiki społecznej i nauki skarbowości w komisji egzaminów prawniczych na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. W 1926 r. wydał podręcznik Zasady nauki ekonomii społecznej. Był ceniony przez młodzież a jego wykłady przyciągały liczne grupy zainteresowanych słuchaczy. „Oprócz wykładów ekonomii społecznej i nauk prawniczych prowadził seminarium ekonomiczne. Uczył młodzież myślenia kategoriami społecznymi i bezinteresownej pracy dla ogółu” [2].

Prof. Leopold Caro wniósł wielki wkład w rozwój Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego we Lwowie. Pełniąc rolę prezesa PTE zainicjował wydawanie Rozpraw i Sprawozdań, a następnie Przeglądu Ekonomicznego, którego był redaktorem. Rozprawy i Sprawozdania, już z założenia wydawcy, nie miały stanowić wydawnictwa periodycznego. Poszczególne zeszyty miały ukazywać się w momencie skompletowania określonej partii materiału. Na łamach pisma mieli publikować prace zarówno członkowie PTE, jak i osoby nie związane z nim bezpośrednio. Uczony zainicjował też wydawanie serii Biblioteka Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego, w ramach której ukazało się 11 samoistnie wydanych publikacji stanowiących ogromny wkład w rozwój polskiej myśli ekonomicznej okresu międzywojennego. Był pomysłodawcą założenia biblioteki, która w okresie pełnienia przez niego obowiązków prezesa, wzrosła z 60 do 3106 tomów oraz czytelni czasopism ekonomicznych, dla której uzyskał 60 tytułów czasopism krajowych i zagranicznych. Organizował liczne odczyty wybitnych znawców życia gospodarczego, inicjował dyskusje i spotkania. Przyczynił się w znacznym stopniu do podnoszenia znaczenia Towarzystwa w polskim środowisku naukowym. W 1927 r. L. Caro został powołany przez premiera Bartla na członka Komisji Opiniodawczej przy Komitecie Ekonomicznym Rady Ministrów. W 1929 r. został jednym z wiceprezesów Pierwszego Zjazdu Ekonomistów Polskich. W prace nad organizacją Zjazdu był szczególnie zaangażowany, dostrzegając wielką potrzebę wymiany doświadczeń środowiska ekonomistów z różnych ośrodków naukowych Polski. W 1933 r. kardynał Hlond powołał go na członka Rady Społecznej przy Prymasie Polski, a Rada, w uznaniu wielkich zasług, wybrała go wiceprezesem. W 1936 r. otrzymał Order Polonia Restituta.

Solidaryzm

Naukowe zainteresowania Leopolda Caro skupiały się wokół licznych zagadnień, w tym zagadnień emigracji i „lichwy”. W wyniku tych zainteresowań powstały liczne publikacje, wymienić należy choćby kilka z nich: Emigracja i polityka emigracyjna (1914), Lichwa na wsi w Galicji (1893), Reforma kredytu włościańskiego(1893), Zawodowe organizacje rolników (1902). Prace te miały na celu przedstawienie sytuacji na wsi polskiej, wskazanie na lichwiarskie pożyczki jako przyczynę nędzy na wsi, a także pokazanie, że tani kredyt włościański mógłby wpłynąć w sposób zdecydowany na poprawę i rozwój gospodarczy wsi. Drugim tematem, któremu poświęcił Caro swoje rozważania, był palący problem emigracji. „W emigracji widzi wyzbywanie się najbardziej wartościowych, bo pełnych inicjatywy i przedsiębiorczości jednostek w najkorzystniejszym wieku na rzecz obcych organizmów społecznych” [3]. Jak już zaznaczono, Leopold Caro był zwolennikiem solidaryzmu, opierał się w tym o naukę Karola Gide'a. Czerpał również z katolickiej myśli społecznej, a wyrazem tych poglądów były m. in. prace: Chrześcijańskie pojęcie własności prywatnej (1907), czy też Etyka w życiu publicznym (1914). „Prof. Caro jest ambasadorem katolicyzmu społecznego wśród polskich ekonomistów. Myślą przewodnią jest walka o moralność życia gospodarczego. Swoje credo wypowiada w pracy Solidaryzm[4].

Po wojnie (1918) przede wszystkim opowiadał się za uporządkowaniem spraw związanych z walutą i skarbowością, bowiem jego zdaniem stanowiło to podstawę do budowania gospodarki, w ten sposób podkreślał znaczenie posiadania stałej waluty. W dalszym ciągu zajmował się problemami wsi, proponując też spółdzielcze formy organizacji. Był także zwolennikiem stosowania pomocy państwa dla przemysłu i rolnictwa w postaci ceł ochronnych czy ulg podatkowych. Owo wielkie zaangażowanie w sprawy kraju zaowocowało licznymi publikacjami, zarówno artykułami drukowanymi na łamach czasopism, jak i książkami. W Księdze Pamiątkowej ku czci Leopolda Caro (Lwów, 1935) wydanej z okazji jubileuszu 45 lat pracy naukowej profesora, zamieszczony został wykaz prac liczący ponad dwieście tytułów.

Danuta Domalewska

Bibliografia:

  1. Księga pamiątkowa ku czci Leopolda Caro, pod red. K. Paygerta, Lwów, 1935.
  2. Łętocha R.,W imię dobra wspólnego. Leopold Caro – teoretyk solidaryzmu chrześcijańskiego.[on-line][dostęp: 20 maja 2014]. Dostępny w Internecie: http://nowyobywatel.pl/2012/04/13/w-imie-dobra-wspolnego-leopold-caro-teoretyk-solidaryzmu-chrzescijanskiego/
  3. Pięćdziesiąt lat życia ekonomicznego i społecznego. Księga pamiątkowa ku czci Ś.p.L.Caro, Lwów, 1939.
  4. Romanów W., Ś.p. Prof. Leopold Caro, Przegląd Ekonomiczny, T.XXV, 1939, s.5-18.
  5. Wikipedia [on-line][dostęp: 20 maja 2014]. Dostępny w Internecie: http://pl.wikipedia.org/wiki/Leopold_Caro

Przypisy:

  1. Księga pamiątkowa ku czci Leopolda Caro, Lwów, 1935, s.V.
  2. Romanów W., Ś.p. Prof. Leopold Caro. Przegląd Ekonomiczny, T.XXV, 1939, s.16.
  3. tamże, s.7
  4. Pięćdziesiąt lat życia ekonomicznego i społecznego. Księga pamiątkowa ku czci Ś.p. L.Caro, 1939, s.15.

© 2009 Biblioteka Główna UEK