Ochrona przed spamem - nie otwieraj

nr 2(38)/2011
ISSN 2082-5005
Biuletyn Informacyjny Biblioteki Głównej UEK
nr 2(38)/2011
Tradycja wydawania biuletynów informacyjnych w naszej Bibliotece sięga lat siedemdziesiątych XX wieku. Elektroniczny Biuletyn Informacyjny Biblioteki Głównej Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie jest kontynuacją Biuletynu Informacyjnego Biblioteki Głównej Akademii Ekonomicznej w Krakowie, a jeszcze wcześniej "Biuletynu Informacyjnego" drukowanego w latach 1993-1997. Ukazuje się raz w roku. Publikujemy w nim artykuły informacyjne, komunikaty o nabytkach Biblioteki (stałe rubryki nowości), sprawozdania z konferencji, z prac Rady Bibliotecznej oraz ciekawostki.

Historia pieniądza na ziemiach polskich

W latach kryzysu pieniądz jest bohaterem każdego dnia. Od informacji o spadkach i wzrostach na giełdzie rozpoczynają się serwisy informacyjne, banki dokładniej sprawdzają nasze zdolności kredytowe. Nawet jeżeli nie gramy na giełdzie i nie robimy milionowych inwestycji, to z pieniędzmi mamy codziennie do czynienia robiąc potrzebne zakupy , płacąc rachunki. Płacimy gotówką lub przez Internet i nawet nie zastanawiamy się jakie wizerunki znajdują się na naszych banknotach a jakie podobizny na monetach. Od jak dawna posługujemy się pieniędzmi, tak dawno po prostu je wydajemy.

Numizmatyka jest starą nauka, jej początki sięgają XIV wieku. Kolekcjonowanie monet jest nie tylko pasją osób prywatnych, ale też różnych instytucji . Poszczególne miasta w muzeach miejskich pokazują dzieje lokalnych mennic, biblioteki wystawiają na widok publiczny numizmaty zbierane przez lata np. w 1966 roku Biblioteka Zakładu Narodowego im. Ossolińskich zorganizowała wystawę „Tysiąc lat monety na ziemiach polskich„. Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych, Mennica Polska, Narodowy Bank Polski okazjonalnie pokazują swoje kolekcje. Wielu badaczy publikuje informacje o odkryciach i nowych znaleziskach w czasopismach numizmatycznych, katalogach aukcyjnych czy książkach.

O pieniądzach pisał już Mikołaj Kopernik w „Traktacie o monetach”, Joachim Lelewel „ O monecie polskiej : rzecz pierwotnie wydana w dzienniku La Pologne Illustree” a pomnikowe publikacje opracował Marian Kowalski - „ Vademecum kolekcjonera monet i banknotów” i Tadeusz Kałkowski - „ Tysiąc lat monety polskiej”.

„Historia pieniądza na ziemiach polskich” to kolejna poważna publikacja numizmatyczna. Adam Dylewski korzystając z pomocy wybitnych znawców tematu m.in. z Muzeum Archeologicznego w Krakowie, Muzeum Narodowego w Warszawie, Warszawskiego Centrum Numizmatycznego, Fundacji Książąt Czartoryskich w Krakowie, Izby Muzealnej Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych przygotował ogromny materiał.

W 11 rozdziałach w bardzo ciekawy sposób zaprezentował poszczególne etapy z dziejów emisji pieniądza na ziemiach polskich od płacideł ()płóciennych chusteczek, wiewiórczych główek, cennych skórek), denarów, florenów, dukatów , talarów, szelągów po grosze i złote polskie. Poszczególne monety umiejscowił w konkretnych faktach historycznych, poznajemy wiele ciekawostek i wybitnych postaci, historię wybitych słów, motywów roślinnych, ewangelicznych , mitologicznych, twarze królów, cesarzy i pięknych kobiet ()np. nazwa florena, najbardziej znanej monety nie pochodzi od Florencji, lecz od stylizowanego kwiatu lilii [fione], który jest także godłem tego miasta).

Historia monet ma ścisły związek z historią państwa polskiego od pierwszych Piastów, poprzez rozbiory, powstania, do czasów współczesnych. Wiąże się nierozerwalnie z założeniami poszczególnych reform, fałszerstwami oraz poszukiwaniem substytutów waluty w okresach wojennych kiedy brakowało kruszcu do bicia nowych pieniędzy.

Bogactwo materiału ilustracyjnego pozwala poznać detale monet i ukazuje kunszt sztuki mincerskiej. Zdjęcia do publikacji wykonano w niezwykle staranny sposób a wiele elementów dla wydobycia ich piękna pokazano w powiększeniu. Omawiane monety są pokazywane na fotografii porównawczej ze współczesną złotówką co pozwala nam uświadomić sobie faktyczną wielkość i grubość opisywanej monety. Treść pełna ciekawostek , cytatów, nabiera charakteru poważnego kompendium ale czytanie tej publikacji nie nudzi się.

Książkę wydrukowano w Drukarni Skleniarz w Krakowie w dwóch oprawach, popularnej – twardej z kolorowymi banknotami oraz płóciennej, limitowanej /1500 egz./ zdobionej awersem i rewersem srebrnej podobizny monety pięciozłotowej z 1936 roku.

Dylewski A. : Historia pieniądza na ziemiach polskich. Warszawa : Carta Blanca, 2011. – 320 s. ISBN 978-83-7705-161-0


Elżbieta Kochan

© 2009 Biblioteka Główna UEK