Ochrona przed spamem - nie otwieraj

nr 1(37)/2011
ISSN 2082-5005
Biuletyn Informacyjny Biblioteki Głównej UEK
nr 1(37)/2011
Tradycja wydawania biuletynów informacyjnych w naszej Bibliotece sięga lat siedemdziesiątych XX wieku. Elektroniczny Biuletyn Informacyjny Biblioteki Głównej Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie jest kontynuacją Biuletynu Informacyjnego Biblioteki Głównej Akademii Ekonomicznej w Krakowie, a jeszcze wcześniej "Biuletynu Informacyjnego" drukowanego w latach 1993-1997. Ukazuje się dwa razy w roku. Publikujemy w nim artykuły informacyjne, komunikaty o nabytkach Biblioteki (stałe rubryki nowości), sprawozdania z konferencji, z prac Rady Bibliotecznej oraz ciekawostki.

Analiza wyników badania ankietowego przeprowadzonego wśród pracowników Biblioteki Głównej UEK

Niniejszy artykuł jest opracowaniem wyników badań ankietowych przeprowadzonych w dniach 22-24.02.2011 r. W grupie 63 respondentów (w przybliżeniu: 94% zatrudnionych w Bibliotece Głównej UEK; liczba zatrudnionych na etacie: 67 osób – dwie osoby wstrzymały się od głosu, 3 pracowników nie otrzymało ankiety z powodu nieobecności w pracy). Wypełnionych zostało 62 kwestionariusze. Badanie miało na celu ukazanie opinii pracowników Biblioteki odnośnie działalności Zespołu ds. Promocji BG, a także określenie stopnia identyfikacji bibliotekarzy z aktywnością Biblioteki w zakresie public relations.

Tabela.1. Udział procentowy respondentów w ankiecie w podziale na grupy stażowe
Staż pracyLiczba respondentówProcent ogółu ankietowanych (w przybliżeniu)
Do 5 lat1321%
Od 6 do 151727,5%
Od 16 do 251727,5%
Powyżej 251524%
Razem62100%

Ankieta składała się z pięciu pytań dysjunktywnych zamkniętych, przy czym czwarte pytanie zawierało możliwość dopowiedzenia – czyli dodatkowe pytanie o charakterze otwartym. Poznanie opinii pracowników z uwzględnieniem zależności między zmiennymi pozwoliło na zweryfikowanie hipotezy mówiącej, że istnieje zależność między stażem pracy a rozumieniem potrzeby działań na rzecz PR Biblioteki.

Pierwsze pytanie dotyczyło zasadności utworzenia w Bibliotece Zds.P. 65% badanych wypowiedziało się jednoznacznie pozytywnie, 29% także pozytywnie, ale z lekkim zawahaniem (Rys.1.). Pojawiły się też pojedyncze głosy negujące sens istnienia Zespołu: 5% w skali wszystkich badanych. Grupa pracowników najmłodszych stażem jednomyślnie opowiedziała się po stronie zwolenników decyzji (zdecydowana większość - 61,5% grupy powiedziała TAK, 38,5% grupy – RACZEJ TAK). Natomiast patrząc na odpowiedzi pozostałych grup respondentów można z zaskoczeniem zauważyć, że najsilniejszy głos aprobaty dla zaistnienia Zds.P zabrzmiał wśród najdłużej pracujących w Bibliotece: aż 73% grupy ze stażem powyżej 25 lat (Tabela.2).

Rys.1. Pytanie nr 1: Czy uważa Pan/Pani powołanie Zds.P za dobry i uzasadniony pomysł?

Tabela.2. Wyniki ankiety dla pytania nr 1
Staż pracy Liczba respondentów Tak Raczej tak Raczej nie Nie Brak odpowiedzi
Do 5 lat 13 8 (61,5 %) 5 (38, 5%) 0 0 0
Od 6 do 15 17 12 (70,5%) 4 (23,5%) 0 1 (6%) 0
Od 16 do 25 17 9 (53%) 6 (35%) 1 (6%) 1 (6%) 0
Powyżej 25 15 11 (73%) 3 (20%) 0 1 (7%) 0
Razem 62 (100%) 40 (64,5%) 18 (29%) 1 (1,5%) 3 (5%) 0

Godzi się przypomnieć, iż powołanie Zds.P, w skład którego weszło trzech pracowników Oddziału Informacji Naukowej: jeden bibliotekarz i dwóch młodszych bibliotekarzy, nastąpiło w listopadzie 2009 r. na mocy decyzji Dyrektora Biblioteki. Członkowie Zespołu dostali dodatkowy przydział obowiązków. Powierzenie nowego zadania aż trzem młodym pracownikom wydawało się najlepszym rozwiązaniem, gdyż rozłożona odpowiedzialność nie wywołała efektu przytłoczenia jednej osoby, a co więcej, liczono na efekt synergii. Za kulisami tego przedsięwzięcia kryły się wcześniej podjęte działania nie nazywane głośno „promocyjnymi”, które ze względu na swój charakter wymagały stosownego publicity oraz ustalenia pewnych procedur odnośnie informowania potencjalnych odbiorców.

Drugie pytanie miało wskazać, czy inicjatywy promocyjne o charakterze zewnętrznym podejmowane przez Zespół służą budowaniu takiego wizerunku Biblioteki, z którym chcą identyfikować się wszyscy pracownicy. Ponad połowa respondentów odpowiedziała zdecydowanie twierdząco (Rys.2.). Dwie osoby wypowiedziały się negatywnie, a kolejne dwie wstrzymały się od głosu. Najwięcej wątpliwości wyrazili pracownicy w przedziale stażowym: od 6-15 i  16-25 lat pracy (Tabela.3).

Rys.2. Pytanie nr 2: Czy identyfikuje się Pan/Pani z nowym wizerunkiem Biblioteki promowanym podczas ‘Dni Otwartych Uczelni’, na łamach ‘Kuriera UEK’ oraz przy okazji większych wystaw z udziałem władz Uczelni?

Tabela.3. Wyniki ankiety dla pytania nr 2
Staż pracy Liczba respondentów Tak Raczej tak Raczej nie Nie Brak odpowiedzi
Do 5 lat 13 6 (46 %) 6 (46%) 0 0 1 (8%)
Od 6 do 15 17 7 (41%) 7 (41%) 1 (6%) 1 (6%) 1 (6%)
Od 16 do 25 17 6 (35%) 6 (35%) 3 (18%) 0 0
Powyżej 25 15 7 (47%) 7 (47%) 1 (6%) 0 0
Razem 62 (100%) 26 (42%) 26 (42%) 5 (8%) 2 (3%) 3 (5%)

Strategia promocyjna realizowana przez Zespół uwzględniła formy PR o charakterze zewnętrznym: wydawnictwa (nowe foldery dla różnych grup odbiorców, redagowanie artykułów do ‘Kuriera UEK’ w ramach zainicjowanej stałej szpalty ‘Biblioteczny helpdesk’, Biblioteczne Vademecum na platformie Moodle), prezentacje (stanowisko promocyjne BG UEK podczas ‘Dni Otwartych Uczelni’ dwa razy w roku akademickim, oprowadzanie wycieczek po Bibliotece), kontakty z mediami (poprzez rzecznika prasowego UEK, Sekcję Promocji UEK), informowanie środowiska akademickiego przy pomocy różnych środków o ofercie szkoleń dla grup seminaryjnych, spójny system identyfikacji wizualnej (troska o projekt logo i gadżetów), wystawy (przygotowywanie rocznego planu wystaw, realizacja, koordynacja i promocja w środowisku), aktywność w życiu społecznym (udział w imprezach uczelnianych: inauguracjach, spotkaniach okolicznościowych, dniach pamięci, dniach integracji), obsługa kontaktów z Biurem ds. Osób Niepełnosprawnych UEK oraz środowiskiem całej Uczelni poprzez listę mailingową. Funkcja Zespołu została zdefiniowana jako udział jej członków we wszystkich dziedzinach związanych z promocją BG UEK na terenie Kampusu. Działania Biblioteki wykraczające poza mury Uczelni, zwłaszcza prowadzone pod patronatem Rektora, nie mieszczą się w zakresie kompetencji Zespołu i są przejmowane przez pracowników Sekcji Promocji Kancelarii Rektora UEK.

Ocenę folderów oraz gadżetów promocyjnych zawierają odpowiedzi na pytanie trzecie (rys. 3). Wyniki pokazały, że pracownicy nie są jednomyślni i mają zastrzeżenia co do materiałów promocyjnych. 48% ankietowanych bez przekonania doceniło wartość folderów i gadżetów. Co prawda 27% pracowników wyraziło pełne uznanie dla zrealizowanych wydawnictw, ale jednocześnie zebrała się znaczna grupa niezadowolonych (16% - na RACZEJ NIE, 6% - na NIE). Pod względem zmiennej lat stażu największą krytyką wykazały się grupy zawodowe: 16-25 lat pracy, powyżej 25 lat (Tabela.4).

Należy nadmienić, że za projekt graficzny odpowiedzialny był grafik z Sekcji Promocji Kancelarii Rektora UEK. Pracownicy Zds.P nie otrzymali próbnych egzemplarzy i byli zaskoczeni tym, że ostateczne wersje mocno odbiegały od zaakceptowanej wersji projektowej. Pytanie nr 3 łączyło opinię o dwóch różnych rodzajach materiałów i mogło wprowadzić respondentów w zakłopotanie w przypadku, gdy chcieli oni wyrazić kontrastujące opinie dla folderów i gadżetów.

Rys.3. Pytanie nr 3: Czy uważa Pan/Pani, że foldery i gadżety zrealizowane w 2010 r. spełniają informacyjno-promocyjną funkcję w satysfakcjonującym stopniu?

Tabela.4. Wyniki ankiety dla pytania nr 3
Staż pracy Liczba respondentów Tak Raczej tak Raczej nie Nie Brak odpowiedzi
Do 5 lat 13 3 (23 %) 7 (54%) 2 (15%) 0 1 (8%)
Od 6 do 15 17 5 (29%) 8 (47%) 2 (12%) 1 (6%) 1 (6%)
Od 16 do 25 17 5 (29%) 8 (47%) 1 (6%) 3 (18%) 0
Powyżej 25 15 4 (27%) 7 (46%) 4 (27%) 0 0
Razem 62 (100%) 17 (27%) 30 (48%) 9 (16%) 4 (6%) 2 (3%)

Dotychczasowe formy kreowania pozytywnego wizerunku przyjęte przez Zds.P uznane zostały za niewystarczające przez 23% ankietowanych i 19% osób wyrażających się z mniejszym przekonaniem (w sumie 42%). Grupa 32% badanych nie potrafiła wskazać innych instrumentów, których dotąd nie wykorzystano w działaniach promocyjnych. Osiem osób, czyli aż 13% pracowników Biblioteki nie zaznaczyło żadnej odpowiedzi. Patrząc na rozłożenie głosów według zmiennej stażu pracy można dostrzec lekką dominację grupy zawodowej 16-25 w kreowaniu opinii, iż należy rozszerzyć paletę narzędzi PR.

Rys.4. Pytanie nr 4: Czy uważa Pan/i, że istnieją inne możliwości/narzędzia kreowania pozytywnego wizerunku Biblioteki, które dotąd nie zostały rozpoznane i wykorzystane? (Jeśli tak, to proszę wymienić na odwrocie strony)

Tabela.5. Wyniki ankiety dla pytania nr 4
Staż pracy Liczba respondentów Tak Raczej tak Raczej nie Nie Brak odpowiedzi
Do 5 lat 13 3 (23 %) 2 (15%) 5 (38%) 2 (16%) 1 (8%)
Od 6 do 15 17 5 (29%) 2 (12%) 4 (23%) 3 (18%) 3 (18%)
Od 16 do 25 17 3 (18%) 5 (29%) 5 (29%) 1 (6%) 3 (18%)
Powyżej 25 15 3 (20%) 3 (20%) 6 (40%) 2 (13%) 1 (7%)
Razem 62 (100%) 14 (23%) 12 (19%) 20 (32%) 8 (13%) 8 (13%)

W czwartym pytaniu zawarto furtkę w postaci pytania dookreślającego otwartego, które pozwoliło na zebranie pomysłów pracowników odnośnie kreowania wizerunku Biblioteki.

Tabela.6. Narzędzia PR do wprowadzenia wg pracowników BG UEK
Staż pracy Liczba respondentów Liczba respondentów
z pomysłami * (AKTYWNI)
Pomysły Deklarowana chęć współpracy * (Pyt. 5)
Do 5 lat 13 4 (31 %)
  • konto BG na gg i FB, Twitter
  • nowa strona www
  • punkt info przy wejściu do BG (obecnie problem z library anxiety)
  • nowy sprzęt komputerowy
  • badanie satysfakcji klienta
  • zadbanie o estetykę wnętrza
  • film o BG na www
  • newsletter
3
Od 6 do 15 17 5 (29%)
  • promocja DOROBKU wśród pracow. nauk. UEK
  • gg, FB (x2)
  • zakładki, wizytówki
  • Dzień Otwarty BG (x2)
  • aktualne informacje o BG w sieci: Wikipedia
  • konkursy dla pracowników BG, UEK, studentów
  • rozszerzenie oferty na moodle
  • cykliczne imprezy w BG, inne niż wystawy
  • działalność informacyjna w środowisku naukowców i sektorze przedsiębiorców
  • poprawa estetyki wnętrz
5
Od 16 do 25 17 7 (41%)
  • cykliczne badanie użytkownika (x3)
  • nowa strona www
  • reklama BG w czasopismach ekon.
  • konferencje
  • panele, spotkania z wydawcami, redaktorami, politykami
1
Powyżej 25 15 2 (13%)
  • FB
  • blogi
  • ogólnodostępne prezentacje baz
  • promocja zbiorów ukierunkowana na poszczególne tematy
2
Suma 62 (100%) 18 (29%)   11 (18%)

Wśród pomysłów poddanych przez grupę ‘aktywnych’ respondentów znalazły się działania głównie o charakterze zwiększonej aktywności BG w świecie realnym i wirtualnym (Dzień Otwarty BG, imprezy biblioteczne - poprawa strony www, utworzenie konta BG na portalach społecznościowych, konektorach, więcej o BG na Moodle – PR w Internecie [2]). Należy podkreślić cenną uwagę, która powtórzona została w trzech przedziałach stażowych, o konieczności monitorowania potrzeb użytkownika w oparciu o badania marketingowe (Tabela.6). Między innymi po to, aby obalić przekonanie bibliotekarzy, że wiedzą najlepiej czego oczekuje klient [librarians know best], [3, s. 454]. Zaskakujący okazał się fakt, że najmłodsze koleżanki i koledzy nie wykazali szczególnego zainteresowania czwartym pytaniem. Można by wywnioskować, że kilka osób nie zrozumiało intencji pytającego i potraktowało pytanie jako okazję do skrytykowania bieżących działań bez podania propozycji od siebie. Prawdopodobnie dlatego wynik dla grupy zawodowej 16-25 wydaje się być mylący (aż 7 osób = 41% ankietowanych z tego przedziału stażowego zdobyło się na podzielenie swoimi uwagami), z czego tylko jedna osoba reflektowała na współpracę z Zds.P. Ostatnie pytanie dotyczyło właśnie zainteresowania PR i zaangażowania na rzecz ‘wspólnych’ działań promocyjnych (Rys.5).

Rys.5. Pytanie nr 5: Czy interesuje Pana/Panią działalność Zds.P i czy chciałby Pan/Pani aktywnie współpracować z Zds.P nad poprawą PR Biblioteki?

Tabela.7. Wyniki ankiety dla pytania nr 5
Staż pracy Liczba respondentów Tak Raczej tak Raczej nie Nie Brak odpowiedzi
Do 5 lat 13 2 (15 %) 3 (23%) 7 (54%) 0 1 (8%)
Od 6 do 15 17 5 (29%) 6 (35%) 3 (18%) 2 (12%) 1 (6%)
Od 16 do 25 17 3 (18%) 3 (18%) 8 (48%) 3 (18%) 0
Powyżej 25 15 2 (13%) 3 (20%) 7 (47%) 3 (20%) 0
Razem 62 (100%) 12 (19%) 15 (24%) 25 (41%) 8 (13%) 2 (3%)

W przypadku pytania odnoszącego się do zainteresowania działalnością Zds.P oraz wyrażenia chęci współpracy na polu kształtowania pozytywnego wizerunku pracownicy wykazali się dużą rozbieżnością zdań. Jednoznacznie zdeklarowanych było 19% na TAK i 13% na NIE. Większość ankietowanych zaznaczyła odpowiedzi wymijające: 41% pracowników wolałoby nie podejmować w przyszłości żadnych zobowiązań, natomiast 24% czyli jedna czwarta ogółu badanej grupy brała pod uwagę taką ewentualność. Najbardziej chętni do współpracy okazali się bezsprzecznie pracownicy zakwalifikowani do drugiej grupy stażowej (Tabela.7). Tylko wśród najmłodszych nikt nie udzielił jednoznacznie negatywnej odpowiedzi. Nie mniej jednak wynik budzi wątpliwości, dlaczego z tego grona tak mało osób wyraziło gotowość wzięcia współodpowiedzialności za działania, które służą dobru wspólnemu i mogą determinować warunki pracy w BG w najbliższej przyszłości.

Wyniki ankiety pokazały, że istnieje potrzeba dyskusji w najbliższym otoczeniu na temat sensu podejmowania wysiłku nad poprawą image’u Biblioteki według dotychczasowego planu. Inicjatywy z polecenia bądź za akceptacją Dyrekcji podejmowane przez Zds.P cieszą się poparciem znakomitej większości pracowników. Jednocześnie pojedyncze głosy krytyki sygnalizują potrzebę korekty działań oraz popracowania nad dialogiem wewnętrznym instytucji. Jako pozytywny wynik należy potraktować zaangażowanie pracowników w uzupełnienie ankiety i sformułowanie swoich pomysłów na PR-owe poprawki. Zaskakujący okazał się wynik grupy osób najdłużej pracujących w Bibliotece, które najsilniej ze wszystkich potwierdziły zasadność powołania Zespołu (73%).

Szukając korelacji między stażem zawodowym a wynikami trudno jest dowieść hipotezy, iż istnieje jakakolwiek zależność między zmiennymi w przypadku omawianej grupy badawczej. Bardziej wiarygodne wydaje się uzasadnienie przemawiające za tym, że liczą się cechy charakteru, osobowość, otwartość na zmiany, stopień zaangażowania i poczucia odpowiedzialności. Rezultaty ankiety wyznaczają pewien punkt zaczepienia, w oparciu o który podjęte zostaną dalsze decyzje. Na efekty długofalowe trzeba będzie poczekać co najmniej kilka lat. Dlatego warto pracować na rzecz public relations Biblioteki wytrwale i z cierpliwością, nie marnując energii na szukanie szybkich rezultatów.

Działania promocyjne coraz rzadziej przybierają postać nieuświadomionych ruchów, gdyż stawka, o którą bój toczą biblioteki jest zbyt wysoka. Przyszłość bibliotek akademickich, będzie zależała między innymi od tego, na ile biblioteki zaangażują siły w działania promocyjne na rzecz wykreowania pozytywnego wizerunku instytucji wysoce wartościowej, która „stanowi świadectwo faktycznych działań władz uczelni na rzecz tworzenia optymalnych warunków do nauki i pracy naukowej” [1, s. 18]. Podnoszeniu jakości usług towarzyszą działania mające na celu przypomnienie misji Biblioteki wobec Uniwersytetu, poinformowanie wszystkich zainteresowanych o korzyściach wynikających z korzystania z jej usług oraz celowe wzbudzenie potrzeb informacyjnych w studentach we współpracy z wykładowcami. Wchodząc na ścieżkę marketingową bibliotekarze powinni liczyć się z tym, że dynamiczne procesy przemian otaczającego świata będą wymuszały częste i odważne decyzje o wpisaniu się w bieżące trendy w strefie nauki i edukacji.

Wykorzystane źródła:

  1. ANTCZAK Beata. Public Relations Biblioteki Szkoły Wyższej Bankowej w Toruniu. W: KOCÓJOWA Maria (red. nauk.). Public relations. Biblioteki, wydawnictwa, informacja naukowa, uczelnie. Kraków: Wyd. UJ, 2004, s. 18. ISBN 83-233-1838-7.
  2. ASHCROFT Linda, HOEY Clive. PR, marketing and the Internet: implications for information professionals. Library Management. 2001, vol. 22, no 1/2, pp. 68-74. ISSN 0143-5124.
  3. KAUR Kiran. Marketing the academic library on the web. Library Management. 2009, vol. 30, No 6/7, s. 454. ISSN 0143-5124. 8 s. 454.


Katarzyna Bilińska

© 2009 Biblioteka Główna UEK