4(33)/2009

Spis treści:


Wstęp

Księgozbiór specjalny

Spotkanie Książka – zabytek

Biblioteka Główna UEK przyjazna osobom niepełnosprawnym

Dostęp on-line do zasobów Banku Światowego


Podziękowania dla Dyrekcji


200 i 150 lat temu...

Okrągły jubileusz Karola Darwina


Konferencje, szkolenia:

Kwaśny Papier: jak zabezpieczyć papierowe zbiory z XIX i XX wieku w małopolskich bibliotekach, muzeach i archiwach

Pokaz Urządzenia do Masowej Digitalizacji Zbiorów Archiwów i Bibliotek

Bibliograficzne bazy danych – konferencja z okazji 10-lecia BazTech

Prawo autorskie - warsztaty

Biblioteki i ich klienci: między płatnym a bezpłatnym komunikowaniem się w erze zasobów cyfrowych i sieci

Premiera rynkowa innowacyjnego rozwiązania ScanRobot


Staże zawodowe:

Staż w Bibliotece Jagiellońskiej


Nowości:

Nowe czasopisma w zbiorach Biblioteki

Najnowsze publikacje w zbiorach Centrum Dokumentacji Europejskiej

Nowości Biblioteki Depozytowej Banku Światowego

Nowości Biblioteki Depozytowej IMF

Nowości Akademickiej Biblioteki Cyfrowej


Sprawozdanie z działalności Biblioteki Głównej Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie w 2008 roku

Protokół z zebrania Rady Bibliotecznej w dniu 23 kwietnia 2009 r.

Protokół z zebrania Rady Bibliotecznej w dniu 04 czerwca 2009 r.

Działalność wystawiennicza Biblioteki Głównej w 2008 roku

Czy wiesz, że...

Wyciągnięte z sieci

Okrągły jubileusz Karola Darwina

12 lutego obchodzono w Polsce i na świecie Dzień Darwina. W tym roku jubileusz był wyjątkowy, minęło bowiem równo 200 lat od urodzin wielkiego uczonego i 150 lat od publikacji jego najsłynniejszego dzieła O powstawaniu gatunków drogą naturalnego doboru czyli o utrzymywaniu się doskonalszych ras w walce o byt.

Uniwersytet Warszawski ogłosił rok 2009 rokiem Karola Darwina. Z tej okazji zorganizowano wystawę "Darwin - człowiek idea pasja", konkursy i sesje naukowe. Nadano również tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego ewolucjoniście prof. Francisco J. Ayali (15 maja). Naukowiec wziął także udział w Krakowskich Warsztatach Metodologicznych „Ewolucja wszechświata i ewolucja życia”, współorganizowanych przez UW (18 maja). Abstrakty niektórych wystąpień są dostępne tutaj. Wystawy, wykłady i konferencje o tematyce darwinowskiej obecne będą na UW przez cały rok 2009. Godna polecenia jest przygotowana specjalnie na tę okazję strona http://www.biol.uw.edu.pl/darwin/.

  „Wzniosły zaiste jest pogląd (...) że gdy planeta nasza, podlegająca ścisłym prawom ciążenia, dokonywała swych obrotów, z tak prostego początku zdołał się rozwinąć i wciąż rozwija nieskończony szereg form najpiękniejszych i najbardziej godnych podziwu”  

Mimo że nasz Uniwersytet nie specjalizuje się w naukach przyrodniczych, warto o Darwinie pamiętać, bo symbolizuje on coś więcej niż tylko swoją dyscyplinę – symbolizuje naukę w ogóle i geniusz ludzkiego umysłu w poznawaniu mechanizmów działania otaczającej nas rzeczywistości.

Krótko i treściwie na temat wagi odkrycia dokonanego przez Karola Darwina opowiada znany biolog, popularyzator teorii ewolucji, prof. Richard Dawkins:

Trzeba uczciwie zaznaczyć, że owa nomen omen rewolucyjna idea nie pojawiła się nagle, wielu uczonych zajmowało się wcześniej tematem zmienności gatunków. Ale tylko dwóm naukowcom udało się poskładać w spójną całość wszystkie elementy układanki – zrobili to niezależnie od siebie Karol Darwin i Alfred Russel Wallace. Co ciekawe odczyt ich prac na posiedzeniu Towarzystwa Linneuszowego w Londynie odbył się tego samego: dnia 1 lipca 1858 roku. Jednak dopiero publikacja O powstaniu gatunków... w 1859 r. poruszyła środowisko naukowe i opinię publiczną. Więcej o prekursorach i twórcach teorii ewolucji można przeczytać tutaj.

  „Niewiedza znacznie częściej wywołuje uczucie pewności siebie niż posiadanie wiedzy: to właśnie osoby, których znajomość nauki jest niewielka, a nie te, które posiadają o niej rozległą wiedzę, są tak absolutnie przekonane o tym, że ten lub ów problem nie zostanie nigdy rozwiązany przez naukę”  

Z okazji Dnia Darwina powstała strona internetowa http://www.dziendarwina.pl. Można się z niej dowiedzieć wielu interesujących faktów, jak choćby tego, że całe życie na Ziemi jest ze sobą spokrewnione i mamy nie tylko ponad 98% wspólnych genów z szympansem, ale także 50% wspólnych genów z bananem.

W zakładce Ewolucja autorzy serwisu wyjaśniają, że „ogólna zasada działania ewolucji jest genialnie prosta – dzieci mają po 50% kopii genów każdego z rodziców, ale każde dziecko jest odrobinę inne, te różnice powodują, że jedne jednostki są nieco lepiej przystosowane do danego środowiska, inne nieco gorzej. Te lepiej przystosowane jednostki mają większe szanse na przeżycie i na większą liczbę potomstwa. W efekcie pozytywne cechy kumulują się (tych lepiej przystosowanych jednostek jest więcej). Ta prosta zasada komplikuje się, kiedy uświadomimy sobie co oznacza środowisko i jak ono się zmienia. Drapieżnicy, pasożyty, choroby, dostępne rodzaje pożywienia – cechy pozytywne w jednym okresie mogą przestać być pozytywne w innym.

Ewolucja działa bardzo powoli – na przestrzeni tysięcy i milionów lat. Człowiek przez sztuczną hodowlę roślin i zwierząt umiał te procesy niebywale przyspieszyć, ale działanie człowieka jest celowe, natura nie ma celu, decyduje tu przypadek i efekt w postaci lepszego przystosowania.

Ewolucja pozwala odpowiedzieć jak rozwinęło się oko czy skrzydło, jak niektóre ryby wyszły z wody i przekształciły się w zwierzęta lądowe. Jak powstają nowe gatunki, jak rozwijały różne narządy.”

  „Rozumiem, jak trudno się z tym zgodzić, jestem jednak przekonany, że ewolucja działa bez z góry przyjętego planu”  

Historię życia na Ziemi można przedstawić w symbolicznej formie jako drzewo życia, wyrastające ze wspólnego pnia. Nikt nie opowie o tym lepiej niż sir David Attenborough:

Wyróżnione w tekście cytaty to oczywiście słowa Karola Darwina, znalezione na stronie http://pl.wikiquote.org/wiki/Karol_Darwin. Dużo ciekawych informacji na temat uczonego i jego teorii znajduje się także w Wikipedii:
http://pl.wikipedia.org/wiki/Charles_Darwin.

Grzegorz Budny

Bibliografia:

http://pl.wikipedia.org/wiki/Charles_Darwin

http://www.biol.uw.edu.pl/darwin/

http://www.biolog.pl/article6127.html

http://www.darwin.pan.pl/

http://www.dziendarwina.pl/ewolucja

http://www.ewolucja.org

http://pl.wikiquote.org/wiki/Karol_Darwin

K. Sabath, Dwaj odkrywcy - gorący czerwiec 1858 roku,
http://www.darwin.pan.pl/d2e.html