3(32)/2008

Spis treści:


Wstęp

Najmłodszy Nobel z ekonomii

Google ma już 10 lat!

Google Book Search

Nowe „oblicze” Biblioteki Głównej UEK

„Rola przedsiębiorcy Oskara Schindlera w ratowaniu żydowskich współobywateli Krakowa” – o wystawie w Bibliotece Głównej UEK

Wyprawa Chiny 2008


90 lat temu...

Kraków 90 lat temu, czyli jak odradzała się Polska

90 lat temu... utworzono Główny Urząd Statystyczny


Konferencje:

Lampka szampana jako narzędzie lobbingu – sprawozdanie z międzynarodowego seminarium „Lobbing na rzecz bibliotek”

Annual General Meeting Budapest

The Past, Present, and Future of the Impact Factor and other Tools of Scientometrics - their use in comparing the scientific quality of researchers, journals, institutions and countries

Innowacje oraz zmiany ortograficzne i interpunkcyjne. Szkolenie zorganizowane przez Bibliotekę Analiz Sp. z o.o. 23 października 2008 roku

Technologie informacyjne istotnym czynnikiem promocji kultury i szerzenia pluralizmu kulturowego - warsztat projektu MOSAICA – zarządzanie zasobami dziedzictwa kultury żydowskiej


Staże zawodowe:

Sprawozdanie ze stażu zawodowego w Bibliotece Głównej Akademii Pedagogicznej w Krakowie

Staż zawodowy w Bibliotece Głównej Akademii Górniczo-Hutniczej

Praktyka zawodowa w Bibliotece Uniwersytetu w Umeå

Wyjazd szkoleniowy do Biblioteki Uniwersyteckiej w Ratyzbonie


Nowości:

Czasopisma turystyczne w zbiorach Biblioteki

Najnowsze publikacje w zbiorach Centrum Dokumentacji Europejskiej

Nowości Biblioteki Depozytowej Banku Światowego

Nowości Biblioteki Depozytowej IMF

Nowości Biblioteki Depozytowej EBOR


Protokół z zebrania Rady Bibliotecznej w dniu 17 listopada 2008 r.

Czy wiesz, że...

Wyciągnięte z sieci

Google ma już 10 lat!

Niezwykłą rzeczą na łamach naszego Biuletynu jest świętowanie rocznicy powstania prywatnej firmy. Skłania nas do tego wyjątkowość jej misji: „skatalogowanie światowych zasobów informacji i uczynienie ich powszechnie dostępnymi i użytecznymi”, a nade wszystko wyjątkowość jej produktów. Kto z nas nie korzysta z wyszukiwarki Google? Czy jest ktoś, kto nie oglądał świata z góry poprzez Google Earth? Jednak produktem na co dzień łączącym bibliotekę z firmą jest Google Scholar – ważne, aktualne i znakomite narzędzie informacji naukowej. Wykorzystajmy więc okrągłą rocznicę firmy (której z okazji dziesięciolecia szczerze gratulujemy sukcesu i życzymy dalszego rozwoju) do lepszego wykorzystania serwisu Google Scholar przez nasze środowisko naukowe.

Rdzeniem sukcesu Google jest patent PageRank z 9 stycznia 1998 roku.


Poza naszymi możliwościami leży dokładne zrozumienie opisanego w patencie sposobu działania algorytmu, wykorzystywanego przez wyszukiwarkę internetową Google od samego początku istnienia firmy (wrzesień 1998). Jak wynika z tekstu patentu, wyjaśnień na polskiej stronie Google i opisu patentu w Wikipedii, algorytm nadaje indeksowanej stronie internetowej określoną wartość liczbową – PageRank – oznaczającą jej jakość. Wartość ta związana jest z ilością odnośników do tej strony, gdzie odnośniki są ważone własną wartością PageRank. Tym samym jeśli na daną stronę powołuje się strona, która sama ma wysoką ocenę, ma to większe znaczenie, niż gdy na tę samą stronę powołuje się mało popularna strona. Patent Larry Page podaje odnośniki literaturowe do szeregu prac socjo- i bibliometrycznych, w tym pracy Garfielda, twórcy Science Citation Index. Mimo silnych związków z informacją naukową implementacja algorytmu wykorzystującego pomysł PageRank nastąpiła na tym gruncie dopiero w roku 2007 za sprawą ogólnodostępnego portalu SCImago Journal & Country Rank, działającego na zasobie firmy SCOPUS. Tworzy on alternatywną wobec IF miarę wpływu czasopisma SJR, której szczegółowe założenia przedstawione są w równie nieczytelnym dla laika dokumencie Description of Scimago Journal Rank Indicator.

Sposób wyszukiwania informacji – to nie jedyny sukces firmy Google. Sukcesem okazała się także współpraca z wydawcami czasopism naukowych, która zaowocowała ograniczonym dostępem do archiwów wydawców czasopism naukowych poprzez Google Scholar (GS).

GS powstał w związku wyszukiwarką naukową CrossRef Search, którą wydawcy czasopism zdecydowali się oprzeć na technologii Google, udostępniając w związku z tym firmie swoje archiwa. Podobnie jak CrossRef Search, GS odpowiada na postawione w oknie dialogowym pytanie listą wyników w formie hipertekstowej bibliografii artykułów ze stron wydawców. Kliknięcie na pojedynczy artykuł prowadzi do strony wydawcy, gdzie znajduje się opis wybranego artykułu, jego streszczenie, czasem wydawca udostępnia także bibliografię załącznikową tego artykułu, wyjątkowo widok pierwszej jego strony, a zawsze informację, w jaki sposób artykuł można zakupić. Oprócz tego GS odsyla do darmowych wersji artykułów znajdowanych w archiwach różnych instytucji i stowarzyszeń, na stronach prywatnych czy gdziekolwiek w internecie, i tym zdecydowanie różni się od CrossRef Search. Różnice są głębsze: GS wykorzystuje bibliografię załącznikową artykułów naukowych budując nawigację z artykułami cytującymi, podobnie jak bazy Web of Science (WoS).

Programy, które to zapewniają, wykazują się bardzo dobrymi zdolnościami agregacyjnymi. Artykuły cytujące tę samą pracę, mimo że stosują różne warianty jej opisu (przypisy nie są identycznie), są w większości prawidłowo kumulowane dla tej pracy, stąd pojawia się ona w jednym wariancie. Niemniej jednak zjawisko rozbicia cytowań dla jednej i tej samej pracy wcale nie należy do rzadkości, zarówno w WoS jak w GS. Poniższy przykład, który to ilustruje (9 wariantów tej samej pracy) pochodzi z GS. Zauważmy, że tak naprawdę rozbicie występuje między dwoma wariantami opisu, reszta opisów to warianty pojedyncze.


L.p. L. cyt. Autor Tytuł
1 1 WW Charemza, DF Deadman New Directions in Econometh Practice
2 1 W Charemza, D Deadman New Directions in Econometric Modelling. General to Specific Modelling, Cointegration and Vector …
3 389 W Charemza, D Deadman New directions in econometric practice
4 1 DF Deadman, WW Charemza New Directions in Econometric Practice
5 1 WW Charemza, DF Deadman New directions in econometric practice (Vermont)
6 2 WW Charemza, FD Deadman New Directions in Econometric Practice Brookfiels VT_ Edward Elgar
7 243 WW Charemza, DF Deadman, RE Quandt New directions in econometric practice: general to specific modelling, cointegration and vector …
8 4 WW Charemza, DF Deadman New Directions in Economic Practice
9 3 W Charemza, D Deadman New directions of econometrics

Karta katalogowa, jaką dla tego podręcznika opracowało Library of Congress, podaje następujący jego opis:


Sprawdzenia który serwis (GS czy WoS) lepiej radzi sobie z agregacją cytowań przeprowadził na losowej próbie autorów Belew [Belew, 2005]. Reprodukowany z tego artykułu wykres przedstawia skumulowane prawdopodobieństwo, że listowany przez program przetwarzający opis pracy cytowanej pojawi się w jednym, dwóch i więcej wariantach.



Belew: Scientific impact quantity and quality: Analysis of two sources of bibliographic data. arXiv:cs.IR/0504036 v1, 11 April 2005.

Prawdopodobieństwo, że cytowanie występujące w WoS ma istotnie pojedynczą reprezentację (nie ma wariantów) Belew ocenia na około 63%, dla GS szacunki te są wyższe - 85%. Zauważmy, że żaden z artykułów cytujących z tej losowej próby nie występował w GS więcej niż w pięciu wariantach, podczas gdy w ISI prawdopodobieństwo że ten sam artykuł może mieć pięć i więcej wariantów Belew szacuje na około 13%.

Google Scholar jest mocno krytykowane, głównie w związku z pomieszaniem źródeł recenzowanych z nierecenzowanymi, ich niekompletnością i generalnie różną jakością danych. Niemniej jednak źródło to jest dzisiaj jednym z najbardziej popularnych i dostępnych źródeł informacji o pracach naukowych i cytowalności czasopism i naukowców, zwłaszcza za sprawą programu „Publish or Perish”, który powstał z inspiracji Anne-Wil Harzing i udostępniany jest nieodpłatnie ze strony http://www.harzing.com/. Program ten, w oparciu o Google Scholar, dostarcza gotowych statystyk wpływu autorów i czasopism. Przykład uwidaczniający rozbicie cytowań podręcznika New directions in econometric practice, uzyskaliśmy jako wynik działania tego właśnie programu poprzez analizę wpływu prac prof. W. Charemzy. Więcej szczegółów podajemy w ostatnim numerze EBIB-u, który redakcja poświęciła miernikom ocen czasopism i naukowców.

Ten nieco przydługi wywód, ma na celu uświadomienie wagi poprawności formułowania przypisów bibliograficznych przez autorów prac naukowych dla autorów prac naukowych. Naukowcy korzystają z GS, jednocześnie go budując. Cytowania z prac naukowych wykorzystywane są do celów informacyjno-wyszukiwawczych w informatorach naukowych od 50 lat (bazy SCI, SSCI). Dzięki GS stały się obecnie widoczne i użyteczne dla szerokiego kręgu naukowców. To zobowiązuje.

Co więc proponujemy piszącym prace naukowe w zakresie weryfikacji cytowań? Właśnie GS. Zanim zacytujemy artykuł opublikowany w czasopiśmie naukowym, sprawdźmy poprzez tę wyszukiwarkę, jaką informację o nim podaje wydawca, wpisując w okno dialogowe tytuł tej pracy. Jeśli brakuje informacji wydawcy to skorzystajmy z listowanych w GS jako wynik naszego poszukiwania specjalistycznych, naukowych serwisów informacyjnych (EconPapers, Ideas, RePEc, Citeseer). Skopiowanie danych dotyczących weryfikowanej pracy: jej autorów, tytułu, tytułu czasopisma, w której się ona ukazała, pozwoli uniknąć literówek.

Anna Osiewalska