1(30)/2007

Spis treści:


Wstęp

Nobel 2007 w dziedzinie ekonomii za zbudowanie podstaw teorii projektowania mechanizmów

Polska członkiem strefy Schengen

Indeksowanie sposobem na skuteczne zarządzanie informacją

360 Search - Centralna Wyszukiwarka

Sto lat temu...


Konferencje:

Książka i jej czytelnik - dokąd zmierzamy

Partnerzy Bibliotek

Uwagi na marginesie IX Krajowego Forum Informacji Naukowej i Technicznej (Zakopane, 25-28 września 2007 r.)

Stan i perspektywy stosunków polsko-niemieckich - 2007

Europa bez granic - szkolenie dla pracowników bibliotek województwa małopolskiego


Staże zawodowe:

W Bibliotece Głównej Uniwersytetu Gdańskiego

W Bibliotece Jagiellońskiej


Nowości:

Nowe czasopisma w zbiorach Biblioteki

Najnowsze publikacje w zbiorach Centrum Dokumentacji Europejskiej

Nowości Biblioteki Depozytowej Banku Światowego

Nowości Biblioteki Depozytowej EBOR

Nowości Biblioteki Depozytowej IMF


Z prac Rady Wykonawczej Konferencji Dyrektorów Bibliotek Szkół Wyższych (KDBSW)

Czy wiesz, że...

Wyciągnięte z sieci

Nowości Biblioteki Depozytowej Banku Światowego

Wszystkie nabytki Biblioteki Depozytowej Banku Światowego prezentujemy w serwisie tej kolekcji (zakładka Nowości BD). Najciekawsze z nich opatrujemy polskim streszczeniem i przedstawiamy w gablotach wystawowych na II piętrze Biblioteki, a także w zakładce Publikacje z wystaw.


Land reform and farm restructuring in transition countries: the experience of Bulgaria, Moldova, Azerbaijan, and Kazakhstan / Nora Dudwick, Karin Fock, David Sedik. - Washington, D.C. : The World Bank 2007. - XVIII, 87 s. ; 26 cm. – (World Bank Working Paper; no. 104). Sygn. P/104

W przeciągu ostatnich 15 lat większość krajów Europy Wschodniej i Środkowej oraz krajów Wspólnoty Niepodległych Państw, transformowało swoją w przeważającej części państwową gospodarkę rolną, w bardziej zindywidualizowany model rolnictwa. W tych latach zanotowano także największy spadek produkcji rolnej, plonów oraz zatrudnienia w rolnictwie, a zanikowi państwowych gospodarstw rolnych towarzyszył znaczący spadek dostępu do usług publicznych na terenach wiejskich. Przedstawiona rozprawa na temat restrukturyzacji rolnictwa i reformy gruntów nie zawiera pełnej analizy zagadnienia, jednak autorzy zwrócili szczególną uwagę na uporządkowanie tematu i porównanie tych aspektów reform gruntów rolnych i rolnictwa, które różnią się od siebie w różnych krajach. Celem stało się wskazanie przyczyn, które sprawiły, że podjęte reformy nie przyniosły oczekiwanych efektów. Opracowanie oparto na danych z okresu 2003-2004, pochodzących z badań budżetów domowych i dochodów w rolnictwie oraz wywiadów. Studia przypadków z rejonów: Bułgarii, Mołdawii, Azerbejdżanu i Kazachstanu – krajów, które wciąż mają najwięcej problemów z przeprowadzeniem reformy gruntów, restrukturyzacją rolnictwa, wydajnością gospodarstw rolnych i ubóstwem obszarów wiejskich - starają się wyjaśnić słabe wyniki przemian, które miały przynieść bardzo dobre efekty. Wyciągnięte wnioski pozwalają wskazać te obszary reform, które wymagają ponownego sformułowania sposobu postępowania i założeń.



Internal labor mobility in Central Europe and the Baltic Region / Pierella Paci [et al.]. - Washington, D.C. : The World Bank 2007. - XIX, 79 s. ; 26 cm. – (World Bank Working Paper; no. 105). Sygn. P/105

W rejonie Europy Centralnej i krajów bałtyckich wciąż istnieją bardzo duże regionalne dysproporcje na rynku pracy. Ponieważ dysproporcje te wydają się trwałe w czasie, wskazuje to, w części, na brak elastyczności aktualnie stosowanych mechanizmów korekcyjnych. Mobilność lokalnych zasobów pracy postrzegana jest często jako ważny instrument zmniejszania kosztów dostosowania, gdy zawiodą inne mechanizmy. Czerpiąc z bogatych źródeł danych i wykorzystując zwykłe ramy badań doświadczalnych i technik estymacji, studium identyfikuje wzory i statystyczne charakterystyki mobilności w wymiarze geograficznym. Jak wynika z przeprowadzonych analiz, migracja wewnętrzna jest ogólnie niska, dotyczy praktycznie tylko osób wykształconych, młodych i samotnych. Możliwe, że taka migracja raczej utrwali istniejące nierówności niż je zniweluje. Autorzy sugerują konieczność poszukiwania odpowiedniej i dostosowanej do warunków krajowych polityki kreującej dostosowanie przepływów pracy do warunków rynku.



Vocational education in the new EU member states: enhancing labor market outcomes and fiscal efficiency / Mary Canning, Martin Godfrey, Dorota Holzer-Zelazewska. - Washington, D.C. : The World Bank 2007. - XII, 47 s. ; 26 cm. – (World Bank Working Paper; no. 116). Sygn. P/116

Edukacja zawodowa jest często pomijana w trakcie dyskusji nad rozwojem szkolnictwa ponadpodstawowego w krajach EU8. Polityka reform szkolnictwa musi jednak uwzględniać ten rodzaj edukacji ponadpodstawowej, gdyż od 25 do 79 procent osób w nowych krajach członkowskich Unii Europejskiej decyduje się kontynuować naukę w tym typie szkolnictwa. Pozycja zawiera propozycje generalnych zasad, które powinny zostać przyjęte w trakcie przeprowadzania reform szkolnictwa zawodowego. Propozycje te są dostosowane do konkretnych warunków ekonomicznych i społecznych krajów postkomunistycznych, które obecnie stanowią część Unii Europejskiej.



Public-private partnerships in the new EU member states: managing fiscal risks / Nina Budina, Hana Polackova-Brixi, Timothy Irwin. - Washington, D.C. : The World Bank 2007. - VIII, 35 s. ; 26 cm. – (World Bank Working Paper; no. 114). Sygn. P/114

Książka porusza bardzo interesujący i aktualny temat partnerstwa publiczno-prywatnego. Ta popularna forma współdziałania sektora publicznego z prywatnym kapitałem pozwala rządom zapewniać tak potrzebne inwestycje w usługi publiczne, bez potrzeby podnoszenia podatków lub zaciągania pożyczek. Partnerstwa publiczno-prywatne mogą jednak stwarzać niebezpieczeństwo fiskalne zobowiązań długoterminowych, których przeoczenie zagraża stabilności finansowej państwa. Zdaniem autorów jest ważne, by kraje EU8 zwiększyły szanse na dobre stosowanie i projektowanie tych przedsięwzięć tak, by przyspieszyć inwestycje w infrastrukturze przy zachowaniu dyscypliny budżetowej. Odpowiednie instytucje fiskalne, powinny projektować te przedsięwzięcia w sposób zakładający ich większą przejrzystość i wiarygodność.



Administrative capacity in the new EU member states: the limits of innovation? / Tony Verheijen. – Washington, D.C. : The World Bank 2007. - XX, 48 s. ; 26 cm. – (World Bank Working Paper; no. 115). Sygn. P/115

W powyższym studium został przedstawiony postęp osiągnięty w rozwoju systemów zarządzania publicznego w krajach EU8. Postęp ten pozwala na osiągnięcie standardów europejskich w różnych aspektach zarządzania publicznego. Nowe kraje członkowskie wciąż jednak stoją przed poważnymi wyzwaniami – między innymi muszą poprawiać zarządzanie budżetem, stwarzać struktury i instytucje radzące sobie z przetwarzaniem funduszy unijnych i poprawiać ekonomiczną konkurencyjność zarządzania w stosunku do „starych” państw UE, a przede wszystkim budować jakościowo lepszy system zarządzania publicznego. Omawiane studium stanowi analizę porównawczą danych, na podstawie których wyciągnięto wnioski na temat przyczyn ograniczonego postępu przy wprowadzaniu nowych systemów i praktyk zarządzania. Raport przedstawia też propozycje reform i nowe podejście do wzmacniania systemu zarządzania publicznego.



Social assistance in the new EU member states: strengthening performance and labor market incentives / Dena Ringold, Leszek Kasek. – Washington, D.C. : The World Bank 2007. - XVII, 68 s. ; 26 cm. – (World Bank Working Paper; no. 117). Sygn. P/117

Studium analizuje działanie pomocy społecznej i programów pomocy rodzinie w sześciu nowych krajach UE. Jest oparte na badaniach gospodarstw domowych przeprowadzonych w tych krajach oraz na danych budżetowych i informacjach na temat programów społecznych. Analiza programów pomocy społecznej pokazuje, że mimo małego zasięgu i objęcia nimi generalnie małej liczby osób (tylko 2-5 % populacji badanych krajów), programy takie stanowią ważne zabezpieczenie społeczne dla ubogich. Programy mają także dobry zasięg celowy, przeznaczając 30-60 procent swoich zasobów dla rejonów i osób najbardziej dotkniętych ubóstwem. Dla tych, którzy korzystają z pomocy socjalnej, dochody z tych programów mogą stanowić do 37% ich przeciętnych dochodów.



Fiscal policy and economic growth: lessons for Eastern Europe and Central Asia / Cheryl W. Gray, Tracey Lane, Aristomene Varoudakis. - Washington, D.C. : The World Bank 2007. - XXIV, 331 s. ; 26 cm. Sygn. 8683

Raport przedstawia analizę trendów w zakresie wydatków publicznych oraz w systemach podatkowych w Europie Środkowo-Wschodniej, w Turcji oraz w Azji Środkowej (region ECA) od początku lat dziewięćdziesiątych oraz porównuje te trendy do tendencji notowanych przez kraje o wysokim wzroście gospodarczym na świecie. Omówiono systemy finansów publicznych krajów regionu ECA, scharakteryzowano najważniejsze dziedziny wydatków publicznych takie jak: infrastruktura, edukacja, opieka zdrowotna oraz system emerytalny. Raport przedstawia rekomendacje celem poprawy efektywności i skuteczności wydatków publicznych w tych czterech sektorach. W zakresie przychodów budżetowych analiza stara się znaleźć odpowiedź na następujące dwa pytania: (1) Jaki jest wpływ na gospodarkę reform podążających w kierunku wprowadzenia podatku liniowego tak obecnie promowanych w Europie Wschodniej? (2) Jak można obniżyć opodatkowanie pracy, by stymulować wzrost zatrudnienia? Wyniki analizy ilościowej i przykłady, potwierdzają fakt, że bardziej efektywne wydatki publiczne, niższy deficyt fiskalny oraz większe oparcie się na nie zniekształcających sytuację ekonomiczną podatkach mogą stać się czynnikami przyspieszającymi tempo wzrostu gospodarczego.
Zachęcamy do zaznajomienia się z obszernym omówieniem raportu w języku polskim oraz lekturą jego pełnego tekstu w języku angielskim, które w chwili obecnej dostępne są na stronach Banku Światowego.



From red to gray: the "third transition" of aging populations in Eastern Europe and the former Soviet Union / Mukesh Chawla, Gordon Betcherman, Arup Banerji. - Washington, D.C. : The World Bank 2007. - XXVI, 271 s. ; 26 cm. Sygn. 8686

Starzejące się społeczeństwa stoją przed ryzykiem spowolnienia wzrostu gospodarczo-ekonomicznego poprzez zmniejszenie podaży pracy, produktywności pracy i oszczędności. W przypadku krajów Europy Wschodniej i krajów byłego Związku Radzieckiego zagrożenie to jest szczególne z racji rozmiarów problemu - przewiduje się, że łączna liczba ludności w tym regionie w ciągu najbliższych dwóch dziesięcioleci spadnie niemal o 24 miliony, w tym w Polsce o ok. 1,6 miliona osób, a więc o 4%. Jednocześnie tak zmniejszone społeczeństwa będą również o wiele starsze. Po transformacji politycznej i gospodarczej, ta „trzecia transformacja” będzie bardzo trudna dla relatywnie ubogich społeczeństw, w sytuacji niepełnego przejścia na gospodarkę rynkową. Zdaniem autorów raportu, stwarza to konieczność równoczesnego przyspieszania przekształceń gospodarczych i podjęcia długoterminowych reform mających na celu rozwiązanie kwestii skutków demograficznych.
Zachęcamy do zaznajomienia się z obszernym omówieniem raportu w języku polskim oraz lekturą jego pełnego tekstu w języku angielskim, które w chwili obecnej dostępne są na stronach Banku Światowego.



Health care spending in the new EU member states: controlling costs and improving quality / Mukesh Chawla. - Washington, D.C. : The World Bank 2007. - XI, 55 s. ; 26 cm. – (World Bank Working Paper; no. 113). Sygn. P/113

Podążając drogą przemian ze scentralizowanego planowania do ekonomi opartej na wolnym rynku, byłe kraje komunistyczne Wschodniej i Centralnej Europy przeprowadziły szereg reform w dziedzinie finansów, zarządzania i organizacji opieki zdrowotnej. Podczas, gdy przeprowadzone reformy wywołały głębokie zmiany w strukturze funkcjonowania tego sektora, nie poprawiła się wydajność podziału wydatków w finansowaniu służby zdrowia, sposób dostarczania usług w tym sektorze, zarządzanie instytucjami zdrowia oraz jakość dostarczanych usług. Totalna suma wydatków na służbę zdrowia podniosła się we wszystkich analizowanych krajach, szczególnie w ostatnich latach, jednak z powodów nie zbalansowania wydatków przez wpływy, powstały ogromne długi w instytucjach służby zdrowia. Wydajność usług nie poprawia się, a kolejne reformy stają się co raz cięższe do przeprowadzenia. Omawiana pozycja przedstawia bieżące trendy, jeśli chodzi o wydatki publiczne na służbę zdrowia w nowo przyjętych krajach Unii Europejskiej i eksponuje te obszary, które mogą zostać poddane reformom z zamiarem ustabilizowania sytuacji finansowej, bez zagrożenia płynności w otrzymywaniu i dostarczaniu usług medycznych.



Competition and performance in the Polish second pillar / Heinz Rudolph, Roberto Rocha. - Washington, D.C. : The World Bank 2007. - V, 53 s. ; 26 cm. – (World Bank Working Paper; no. 107). Sygn. P/107

W marcu 1999 roku, Polska wdrożyła reformę systemu emerytalnego, co wiązało się z wprowadzeniem wielo-filarowego systemu emerytalnego. Drugi filar ubezpieczeń społecznych to otwarte fundusze emerytalne - zarządzane przez prywatne firmy inwestycyjne (Powszechne Towarzystwa Emerytalne), które inwestują składki na rynku finansowym. Fundusze emerytalne rosły miarowo od czasu rozpoczęcia reformy i stały się jednym z najważniejszych inwestorów instytucjonalnych w kraju. W 2005 roku aktywa funduszy emerytalnych osiągnęły poziom 9% PKB, co stanowiło więcej niż 10% aktywów całego sektora finansowego. Mimo to portfele polskich funduszy emerytalnych nie są zróżnicowane i jest to sytuacja podobna do innych krajów przeprowadzających podobne reformy. Kompozycja portfela jest stabilna, z około 63% ulokowanymi w rządowych papierach wartościowych, 32% w akcjach krajowych, resztą w innych instrumentach finansowych. Takie ulokowanie aktywów zapewniało do tej pory relatywnie wysokie stopy zwrotu, jednak w przyszłości prawdopodobnie będzie konieczne większe zróżnicowanie portfela inwestycyjnego. Powyższa pozycja przedstawia rekomendacje, których wprowadzenie pozwoliłoby rozszerzyć możliwości inwestowania OFE.



Poverty and regional development in Eastern Europe and Central Asia / William Dillinger. - Washington, D.C. : The World Bank 2007. - XI, 62 s. ; 26 cm. – (World Bank Working Paper; no. 118). Sygn. P/118

Regionalny rozwój ekonomiczny stanowi zainteresowanie polityki w całym regionie Europy i Azji Środkowej. Jednym z głównych celów jest zredukowanie ubóstwa w regionach, które odstają od reszty krajów poprzez stymulowanie lokalnego rozwoju ekonomicznego. Jednak to podejście powoduje pewne problemy. Po pierwsze może nastąpić brak celowości działań ponieważ mimo regionów typowo biednych, gdzie na jednym obszarze istnieje dużo biednych ludzie, bieda istnieje też w regionach bogatych. Po drugie źródła problemu mogą zostać źle zdiagnozowane. Ubóstwo należy rozważać w relacji nie tylko gdzie ludzie mieszkają, ale także kim są. W Europie i Azji Centralnej przyjęto, że ubóstwo jest związane ze słabym poziomem edukacji oraz ze średnią wieku, kiedy osoby są zbyt młode lub zbyt stare, aby znaleźć zatrudnienie na rynku pracy. Stąd danie możliwości wysoko zarobkowego zatrudnienia na obszarach biednych może nie przynieść zakładanej poprawy. Po trzecie polegając wyłącznie na regionalnym rozwoju ekonomicznym, ignoruje się całkowicie wartość migracji wewnętrznej. Migracja ludzka, w odróżnieniu do migracji kapitału, może mieć bardzo pozytywne skutki ekonomiczne i być bardziej efektywnym środkiem zwalczania ubóstwa.



Higher education financing in the new EU member states: leveling the playing field / Mary Canning, Martin Godfrey, Dorota Holzer-Zelazewska. - Washington, D.C. : The World Bank 2007. - IX, 32 s. ; 26 cm. – (World Bank Working Paper; no. 112). Sygn. P/112

W książce podsumowano doświadczenia nowych krajów Unii Europejskiej w zakresie reformy szkolnictwa wyższego i systemu edukacji. Ostatnie lata były okresem, kiedy wzrastało zapotrzebowanie na szkolnictwo wyższe, a także zwracano uwagę na jego jakość i możliwość dostępu do wysokiej klasy edukacji. Publikacja stanowi głos w dyskusji na temat różnorodności mechanizmów finansowania szkolnictwa wyższego, pokazując szczegółowe studia przypadków w poszczególnych krajach i starając się wyciągać wnioski, które w przyszłości mogą ułatwić kolejne reformy, biorąc też pod uwagę, że w przyszłości każdy kraj będzie dalej rozwijał system szkolnictwa w oparciu o własną politykę państwową.



Legal aspects of HIV/AIDS: a guide for policy and law reform / Lance Gable [et al.]. - Washington, D.C. : The World Bank 2007. - XIX, 225 s. ; 23 cm. Sygn. 8709

Książka Legal aspects of HIV/AIDS: A Guide for Policy and Law Reform jest bardzo cennym źródłem dla prawników, działaczy społecznych oraz osób pragnących poszerzyć swoją wiedzę w zakresie HIV/AIDS. Została napisana przez zespół czołowych prawników współpracujących z Bankiem Światowym. W przystępnej formie zaprezentowano i omówiono 65 tematów związanych z tą chorobą, wyjaśniając jak regulacje prawne mogą pomagać lub - wręcz przeciwnie - przeciwdziałać programom społecznym i poszerzaniu świadomości publicznej. Dla każdego tematu podane zostały główne akty prawne, omówiono politykę w różnych rejonach świata oraz przedstawiono praktyczne przykłady zastosowania prawa (np. w postępowaniach sądowych). Dodatkowo książka oferuje szeroką bibliografię związaną z tematyką HIV/AIDS, jak również podaje źródła do dalszych poszukiwań.



Corporate responses to HIV/AIDS: case studies from India. - Washington, D.C. : The World Bank 2007. - XIV, 88 s. ; 23 cm. Sygn. 8689

Książka stara się, choć częściowo, odpowiedzieć na pytanie jak sektor biznesowy powinien włączyć się w walkę ze światową epidemią AIDS. Zaprezentowano 5 studiów przypadków z regionu Indii, wszystkie miały na celu przedstawienie, jak indyjskie przedsiębiorstwa włączają się w walkę z HIV i AIDS oraz jakich środków używają w tej walce. Ich celem było zarówno podniesienie poziomu świadomości na temat ochrony zdrowia wśród swoich pracowników i lokalnych społeczności, jak i przeprowadzenie programów wsparcia dla osób zarażonych wirusem HIV. Przedstawione problemy i ich praktyczne rozwiązania służą jako wartościowe źródło wiedzy dla innych krajów i przedsiębiorstw, które chciałyby podjąć podobne działania.




Intergovernmental fiscal relations in the new EU member states: consolidating reforms / William Dillinger. - Washington, D.C. : The World Bank 2007. - XI, 39 s. ; 23 cm. - (World Bank Working Paper; no. 111). Sygn. 8697

Raport bardzo pozytywnie ocenia stan reform relacji fiskalnych między poszczególnymi szczeblami władzy w nowych krajach członkowskich Unii Europejskiej. Reformy zazwyczaj przyjęły formę odjęcia obowiązków zdecentralizowanym jednostkom administracji centralnej i stworzenia autonomicznych jednostek samorządowych, a w większych krajach EU8 nowych skonsolidowanych władz lokalnych. Zapewniły one podstawowe usługi publiczne w ramach sektora socjalnego (edukacja, opieka zdrowotna, pomoc społeczna) oraz infrastruktury (zaopatrywanie w wodę, kanalizacja i transport). To jak dobrze te funkcje są wykonywane ma istotny wpływ na jakość kapitału ludzkiego i rzeczowego w tych krajach, a przez to na perspektywy wzrostu gospodarczego. Oceniono skutki prywatyzacji usług publicznych na strukturę dochodów samorządów. Dodatkowo wykazano, że działalność samorządów lokalnych może wpływać na stabilność makroekonomii.


Anna Tokarczyk