BIULETYN INFORMACYJNY
BIBLIOTEKI GŁÓWNEJ AE W KRAKOWIE
   
    
    Biuletyn Informacyjny nr 26/2005Spis treści


Z pamiętnika bibliotekarki stażystki

Niedziela

Przyjeżdżam do Słubic. Zostaję zakwaterowana w akademiku, w jednoosobowym pokoju z łazienką. Miasteczko studenckie stanowi zespół domów studenckich dysponujących ponad 1000 miejsc. Jutro tj. 12 września 2005 roku zaczynam staż zawodowy w Bibliotece Collegium Polonicum (CP) w Słubicach. CP jest wspólną placówką naukowo-badawczą Uniwersytetu Europejskiego Viadrina (EUV) we Frankfurcie nad Odrą i Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Poniedziałek

My bibliotekarki (i nie tylko) zwykłyśmy mówić: jaki poniedziałek taki cały tydzień, a ten rozpoczął się dla mnie wyjątkowo. Pani kierownik Biblioteki Grażyna Twardak powitała mnie promiennym uśmiechem i szeroko otwartymi ramionami. Od pierwszej chwili poczułam pozytywne fluidy i wiedziałam, że będzie super. Po kilku minutach znałam już całą sześcioosobową załogę (Adam, Grzegorz, Joasia, Jola, Natasza i Sylwia), po czym ruszyłam z Nataszą na obchód po CP i Bibliotece. Zwiedzałam pięterka i zakamarki wzdychając jak wszędzie czyściutko i pięknie. Z tarasu Biblioteki rozciąga się przepiękny widok na most graniczny i na Frankfurt nad Odrą. A sama Biblioteka wyjątkowa. Księgozbiór udostępniany w większości prezencyjnie, zlokalizowany na trzech piętrach, poukładany według Regensburger Verbundklassifikation (RVK). Kręte schody w świetliku, niebieska wykładzina, jasne, drewniane mebelki i regały, co krok pomysłowe plakaty i sentencje ponaklejane na ścianach i regałach, nakłaniające do refleksji lub uśmiechu. Czytelnicy mają wolny dostęp do księgozbioru (około 40 000 książek i 340 tytułów czasopism), możliwość korzystania z edytorów tekstu oraz z Internetu, kabinki do samodzielnej pracy z wyżej wspomnianą możliwością (dla piszących prace magisterskie i dyplomowe w CP lub na Viadrinie), dwie samoobsługowe kserokopiarki, piękny widok za oknem, a przede wszystkim, co najważniejsze, zawsze uśmiechnięte i życzliwe bibliotekarki i bibliotekarze. Spacerek zakończyłam przy Ladzie Bibliotecznej. Ale o tym trochę później...

Wtorek

Zebranie z panią Grażyną Twardak. Omawiamy sprawy organizacyjne oraz przydział czynności i zadań na czas polsko-niemieckiej konferencji, która odbędzie się w CP w dniach 15-17 września. Cały zespół w pełnej gotowości i mobilizacji. Po zebraniu Joasia zaprasza mnie do działu Gromadzenia i wprowadza w tajniki teorii i praktyki pozyskiwania zbiorów do Biblioteki CP. Zakup, dary, wypożyczanie długoterminowe z EUV, aparaty semestralne, ridersy i czynności z tym związane stają mi się coraz bliższe. Pracujemy w systemie SISIS (komendy tylko w języku niemieckim), który posiada BCP wspólnie z Biblioteką Viadriny.

Środa

Poznaję dział Udostępniania. Lada Biblioteczna spełnia wiele funkcji. Tu Natasza, Sylwia oraz Adam dwoją się i troją w zaspokajaniu potrzeb czytelniczek i czytelników. Zapisy, obiegówki, wypożyczenia i zwroty książek, przedłużanie pojedynczych egzemplarzy i całego konta, realizacja czasopism z magazynu, rezerwacja kabin, udzielanie informacji, pomoc w przeszukiwaniu katalogu OPAC i wiele innych pasjonujących czynności odbywa się w tym miejscu, a wszystko pod hasłem "Zaufania do czytelnika". Codziennie odwiedza to miejsce od 300 do 500 czytelników. Praca z tym zespołem pozwala mi na wymianę doświadczeń w zakresie udostępniania zbiorów oraz obserwacje nowoczesnego i partnerskiego podejścia do użytkowników.
Wieczorem pani Grażyna Twardak oprowadza niemieckich gości po Bibliotece. Cieszę się, że mogę dołączyć do grupy. To dla mnie kolejne ciekawe doświadczenie.

Czwartek

Pierwszy dzień sympozjum "Potrzeby informacyjne we współpracy polsko-niemieckiej. Gospodarka - Prawo - Oświata - Kultura". Dopinamy wszystko na ostatni guzik. Strategia działania już wcześniej ustalona. Każdy wie co ma robić. O 11:00 uruchamiamy biuro informacyjne. Pani Grażyna wydaje ostatnie dyspozycje "Nikt z uczestników nie może się nudzić". Wieczór kończymy uroczystą kolacją w restauracji Europa.

Piątek

Uczestniczę w wykładzie o Europejskim Centrum Informacyjnym Biblioteki Uniwersyteckiej we Frankfurcie n. Odrą. Pan Hans-Jűrgen Hertz-Eichenrode przedstawia działalność usługową, informacyjną i dydaktyczną tego ośrodka. O 13:30 zaczyna się sesja posterowa. Jest to okazja do wymiany doświadczeń i nawiązania współpracy. Moją uwagę przyciąga oferta Zentral- und Landesbibliothek Berlin (Centralna i Krajowa Biblioteka miasta Berlina). Pan Paul S. Ulrich, Amerykanin z pochodzenia, opowiada o współpracy bibliotek w zakresie udzielania informacji online w wielu językach. Na stronie internetowej ZLB w rubryce "Fragen Sie uns" (Zapytaj nas) można zadawać pytania w językach: niemieckim, angielskim, francuskim, polskim i tureckim. ZLB w ramach dostępnego powszechnie systemu informacyjnego QuestionPoint i przy współpracy z innymi bibliotekami udziela odpowiedzi bezpośrednio w języku pytającego. Na pytania w języku polskim odpowiada pani Celina Kwiatek-Mack z Polsko-Niemieckiego Centrum Dokumentacji i Mediów, które znajduje się w Bibliotece Collegium Polonicum. System działa od dwóch miesięcy. Niestety nie pojawiło się jeszcze wiele pytań. Powód, zdaniem pana Ulricha, nieśmiałość w zadawaniu pytań charakterystyczna dla Europejczyków. Na sesji prezentowana jest Biblioteka Uniwersytecka w Heidelbergu. Przedstawicielka Beata Baraniecka, Polka z pochodzenia, chętnie odpowiada na pytania. Szybko nawiązujemy znajomość, wymieniamy adresy internetowe i doświadczenia. Główne kierunki na Uniwersytecie w Heidelbergu to prawo i medycyna. Biblioteka Uniwersytecka wraz z bibliotekami instytutowymi posiada około 7 mln woluminów i jednostek, ponad 10 tys. czasopism bieżących, około 3 tys. czasopism elektronicznych i 200 baz danych. Roczny przyrost mediów to około 430 tys. jednostek medialnych. Czytelnicy mają wolny dostęp do księgozbioru. Studenci mogą wypożyczać na miesiąc dowolną liczbę książek. Po tym okresie istnieje możliwość ich przedłużenia, także przez Internet. Kary za przetrzymanie są wysokie. Za każdy przeterminowany pierwszy tydzień 1,5 Euro, po tygodniu wysyłane jest upomnienie i doliczane kolejne 1 Euro i tak aż do oddania przetrzymanej książki. Po kolacji koncert w sali konferencyjnej CP.

Sobota

Pani Celina Kwiatek-Mack prezentuje Polsko-Niemieckie Centrum Dokumentacji i Mediów w interkulturowej wymianie i jego plany rozwojowe. Rozwój w zakresie usług informacyjnych obejmuje m.in. realizację kwerend, doradztwo, rozbudowę strony internetowej, rozpropagowanie centrum, tworzenie bazy danych własnej dokumentacji oraz włączenie się do współpracy bibliotek w ramach InfoPoint.
Następnie pani Thea Bohse-Ziganke przedstawia ponadgraniczne zadania i cele ośrodka Information Resource Center amerykańskiego konsulatu w Lipsku. Centrum dysponuje biblioteką prezencyjną z 2 tys. woluminów i 40 tytułami czasopism. Zbiory w języku angielskim, poświęcone Stanom Zjednoczonym. Ośrodek posiada dostęp do elektronicznych baz danych: ProQuest, Factiva.com, Facts.com, Lexis-Nexis i Galenet. Prelegentka deklaruje chęć współpracy z polskimi bibliotekami.

Środa

Sylwia zapoznaje mnie szczegółowo z modułem wypożyczania SIAS. Przeglądam dokumentację działu Udostępniania: protokoły, upomnienia, wypożyczenia międzybiblioteczne, statystyki miesięczne i roczne. Na podstawie tych statystyk śledzę profil użytkowników: narodowość, wiek, płeć itp.
W roku 2004 odwiedziło Bibliotekę 76 401 użytkowników, 3 236 użytkowników było zapisanych, 1772 aktywnych i 603 nowo zarejestrowanych. Studenci CP i EUV oraz inni to najliczniejsze grupy użytkowników, zdecydowanie bardziej aktywne są kobiety.
Na 12:00 jestem umówiona z panią Grażyną na Viadrinie, aby zapoznać się z Biblioteką tamtejszego Uniwersytetu. O Bibliotece EUV pisałam w naszym Biuletynie nr 24/2004.

Czwartek

Przekraczam próg Polsko-Niemieckiego Centrum Dokumentacji i Mediów przy Europejskim Centrum Naukowym w Słubicach i Frankfurcie nad Odrą. Kierowniczką projektu jest pani Celina Kwiatek-Mack, pomagają jej dwie asystentki. Poznaję założenia koncepcyjne Centrum, organizację, funkcje i zadania oraz plany ich realizacji. Centrum ściśle współpracuje z Biblioteką CP i Biblioteką EUV. Główne zadania to: doradztwo i pośrednictwo w wyszukiwaniu informacji, gromadzenie, opracowanie i udostępnianie materiałów informacyjnych, zwłaszcza tzw. szarej literatury, pośrednictwo w kontaktach polsko-niemieckich i pomoc firmom w zakresie informacji. Tworzona jest baza danych własnej dokumentacji równolegle w języku polskim i niemieckim. Centrum realizuje kwerendy internetowe i telefoniczne. Prowadzona jest dokładna dokumentacja (w języku niemieckim) zapytań użytkowników. Można prześledzić datę, treść zapytania, profil użytkownika, formę odpowiedzi i czas pracy jej poświęcony. Przykłady zapytań to pasjonująca lektura na długie godziny, np. Muzeum Kultur Europejskich w Berlinie organizując wystawę poszukiwało filmów dokumentalnych i fabularnych o Nikiforze, księgarz z Frankfurtu nad Odrą prosił o zestawienie polsko-niemieckiej literatury dla dzieci.

Piątek

W dniach 23-24 września biorę udział w dorocznej konferencji Bibliotekarzy Berlina i Brandenburgii. Konferencja pod hasłem "Seid Net(z) zueinander. Wissen - Netze - Bildung" odbywa się w Universitätsbibliothek im Volkswagen-Haus w Berlinie. Tytuł konferencji można przetłumaczyć: "Bądźcie w sieci razem" lub "Bądźcie mili dla siebie". Wiedza - Sieci - Kształcenie. Ogólnie mówiąc konferencja dotyczy współpracy bibliotek w tworzeniu sieci bibliotecznych i internetowych. Duże emocje i dyskusję wzbudza kampania reklamowa dla bibliotek publicznych Berlina i Brandenburgii. Jest także okazja, aby zobaczyć Bibliotekę Uniwersytetu Technicznego. Zachwyca światło i przestrzeń, niestety na podłodze o zgrozo linoleum. Mam buty na obcasach i echo moich bucików niesie się daleko. Na zakończenie uroczysta kolacja i pyszna tarta szpinakowa. W drodze powrotnej przeprowadzam krótki wywiad z panią Grażyną Twardak. Pytam o styl kierowania.
[Śmiech] Pani Grażyna twierdzi, że nie ma żadnego stylu. Prosi i nikt nie odmawia. Sama widziałam, to działa.

Wtorek

Grzegorz zapoznaje mnie z katalogowaniem alfabetycznym (teoretycznie i praktycznie) w systemie SISIS. Opracowanie zbiorów dostosowane jest do systemu bibliotecznego Biblioteki Viadriny. Jest to konieczne, gdyż Biblioteka CP nie dysponuje własnym serwerem. Połączona jest bezpośrednio z systemem informacyjnym EUV. Opracowanie formalne wykonywane jest zgodnie z zasadami zawartymi w „Regel der alphabetischen Katalogisierung für wissenschaftliche Bibliotheken” tzw. RAK/WB. W większości przejmuje się gotowe opisy z innych bibliotek polskich i niemieckich. Zbiory są włączone w sieć bibliotek Kooperativer Bibliotheksverbund Berlin-Brandenburg (KOBV).

Środa

Dalszy ciąg zapoznawania się z działem Opracowania. Opracowanie rzeczowe zbiorów prowadzone jest w oparciu o Regensburger-Systematik. Jola wprowadza mnie w szczegóły systematyki regensburskiej. Prezentuje zmiany, jakie naniesiono w klasyfikacji na potrzeby polskiej literatury, wymienia niemieckie biblioteki, w jakich ten system obowiązuje. Przystępujemy do klasyfikowania. Po zaklasyfikowaniu na książce naklejam kropkę lub łapkę. Zielona kropka to znak rozpoznawczy literatury pięknej, czerwona słowników i innych pozycji, których się nie wypożycza, a łapka podręczników.

Piątek

Zdaję pozytywnie test na znajomość Biblioteki, gdyż pod nieobecność pani Grażyny zostaję poproszona o oprowadzenie gości po jej podwojach. W nagrodę i w dowód zawartej przyjaźni dostaję piękny dyplom ukończenia stażu. Niestety muszę się pożegnać. Żal wyjeżdżać. Wrzesień 2005 pozostanie na długo w mojej pamięci i będzie mi się zawsze kojarzył ze stażem zawodowym w Bibliotece Collegium Polonicum.

Bernadetta Gągulska

    Biuletyn Informacyjny nr 26/2005Spis treści
Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie | Biblioteka Główna UEK