BIULETYN INFORMACYJNY
BIBLIOTEKI GŁÓWNEJ AE W KRAKOWIE
   
    
    Biuletyn Informacyjny nr 28/2006Spis treści


Seminar on Copyright and Licensing (Seminarium na temat praw autorskich i licencji)

W dniu 6 października 2006 r. w Politechnice Krakowskiej odbyło się seminarium w języku angielskim na temat praw autorskich i licencji organizowane przez Bibliotekę Politechniki Krakowskiej i European Bureau of Library, Information and Documentation Associations (EBLIDA).

Stowarzyszenie reprezentowane było przez prezydenta EBLIDA Jan-Ewout van der Putten, dyrektora Andrew Cranfield, przewodniczącego grupy ekspertów do spraw Praw Autorskich Toby Bainton (biblioteki cyfrowe) i członka komitetu wykonawczego Bas Savenije (konsorcja bibliotek i licencji). Uczestnikami seminarium byli przedstawiciele krakowskich bibliotek akademickich oraz goście z bibliotek zagranicznych, między innymi z Portugalii, Niemiec, Austrii.

Celem seminarium było przedstawienie działań stowarzyszenia EBLIDA.

EBLIDA – European Bureau of Library, Information and Documentation Associations – Europejskie Biuro Stowarzyszeń Bibliotek, Informacji i Dokumentacji – powstało w 1992 roku. Jest organizacją zrzeszającą instytucje i profesjonalistów z sektora bibliotek, archiwów i informacji. Celem EBLIDA jest ochrona interesów sektora bibliotek i informacji, m.in. poprzez lobbing na poziomie instytucji europejskich oraz wspieranie akcji na poziomie lokalnym. EBLIDA zarządzana jest przez Radę (Council), składającą się z członków pełnoprawnych i stowarzyszeń, która decyduje w sprawach polityki stowarzyszenia oraz Radę Wykonawczą (Executive Committee), która jest odpowiedzialna za zarządzanie i sprawy administracyjne. Funkcjonuje również Sekretariat służący do zapewnienia bieżącej działalności stowarzyszenia. Pełnoprawnym członkiem mogą być wszystkie stowarzyszenia zawodowe z państw Unii Europejskiej zaangażowane na poziomie narodowym w ochronę interesów bibliotek i informacji. Natomiast członkami stowarzyszonymi mogą być organizacje o wspomnianym profilu nie pochodzące z państw członkowskich UE oraz inne organizacje, instytuty i pojedyncze biblioteki. Członkowie zobowiązani są do uiszczania składek, których wysokość zależy od rocznego obrotu non-profit danej organizacji.

Podczas spotkania zostały wygłoszone następujące referaty:

Introduction to EBLIDA and the strategic aims of the organization (Wprowadzenie do działalności i strategicznych celów EBLIDA) Andrew Cranfield, Director, EBLIDA

W wygłoszonym referacie przedstawiono strukturę organizacyjną EBLIDA, podstawową działalność, strategię rozwoju, bieżącą sytuację finansową oraz budżet na rok 2007. Wskazano na konieczność nawiązania większej współpracy z innymi organizacjami, w tym ze stowarzyszeniami wydawców. Uwydatniono rolę EBLIDA na poziomie instytucji Unii Europejskiej. Położono nacisk na konieczność elektronizacji źródeł, wraz z ich ogólnym dostępem na przykładzie projektu Googli – Google Print Project (www.print.google.com). Podkreślono uczestnictwo EBLIDA w projekcie Europejskiej Biblioteki Cyfrowej.


Digital Libraries and Copyright (Biblioteki cyfrowe a prawa autorskie) Toby Bainton, Chair, EBLIDA Copyright Expert Group

W powyższym wystąpieniu analizowano zagadnienia związane z ochroną praw autorskich z perspektywy bibliotek. Zdefiniowano przypadki kiedy następuje łamanie prawa autorskiego, a kiedy nie. W obrazowy sposób wytłumaczono to na przykładzie zapożyczonego rysunku komiksowego, który został zmodyfikowany, a następnie opatrzony przypisem ‘na podstawie’ (based on). W tym przypadku nie następowało łamanie prawa autorskiego. Omówiono przykładowe wyjątki od prawa autorskiego: do użytku osobistego (self use), do użytku niekomercyjnego (non-commercial use), do celów edukacyjnych (teaching purposes). Pokazano, na jakie prawne problemy mogą napotkać biblioteki publikując dokumenty bez zgody właściciela praw autorskich (copyright holder). Zaakcentowano problem dotarcia do właściciela praw autorskich. Przykładowo przytoczono historię jednej z bibliotek w Anglii. Na ogłoszenia w prasie o tym, że biblioteka chce opublikować zdjęcia i szuka właściciela praw - nikt nie odpowiadał. Dopiero po publikacji zdjęć, ujawnił się właściciel i podał bibliotekę do sądu o naruszenie praw autorskich.


Library Consortia and Licensing (Konsorcja bibliotek a licencje) Bas Savenije, Executive Committee Member

W niniejszym referacie nakreślono historię rozwoju publikacji elektronicznych. Rozważano zagadnienia związane ze źródłami elektronicznymi i ich udostępnianiem przez biblioteki. Wskazano na kwestie związane z umowami licencyjnymi na subskrypcję. Przykładowo: biblioteka kupuje prawo do udostępniania czasopisma on-line na czas określony, a po tym okresie nie zawsze może udostępniać numery archiwalne, jakby to miało miejsce - gdyby kupiła czasopisma w formie drukowanej. Zwrócono uwagę na sposoby negocjacyjne w celu korzystniejszego zakupu licencji. I tak - jeśli biblioteki łączą się w konsorcja, wówczas jako większa grupa mogą wynegocjować lepsze oferty na poszczególne pozycje.

Więcej informacji na temat EBLIDA znaleźć można pod adresem: http://www.eblida.org/.

Anna Poremba
Robert Pabian

    Biuletyn Informacyjny nr 28/2006Spis treści
Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie | Biblioteka Główna UEK