BIULETYN INFORMACYJNY
BIBLIOTEKI GŁÓWNEJ AE W KRAKOWIE
   
    
    Biuletyn Informacyjny nr 26/2005Spis treści


Nowości Biblioteki Depozytowej Banku Światowego

Wszystkie nabytki Biblioteki Depozytowej Banku Światowego prezentujemy w serwisie tej kolekcji (zakładka Nowości BD). Najciekawsze z nich opatrujemy polskim streszczeniem i przedstawiamy w gablotach wystawowych na II piętrze Biblioteki, a także w zakładce Publikacje z wystaw.
Opisy zamieszczone poniżej pochodzą z wystaw z roku 2005.

Anticorruption in transition 2. Corruption in enterprise-state interactions in Europe and Central Asia 1999-2002 / Cheryl Gray, Joel Hellman, Randi Ryterman. - Washington, D.C. : The World Bank, 2004. - XV, 81 s. ; 24 cm. Sygn.: 7205

Walka z korupcją jest uważana przez Bank Światowy za kluczowy element dobrych rządów i walki z ubóstwem. Pozostaje też największym wyzwaniem dla rządów na całym świecie. Od blisko 10 lat Bank Światowy współpracuje z rządami wielu krajów Europy Środkowej i Wschodniej oraz krajów byłego Związku Radzieckiego nad wzmocnieniem polityki antykorupcyjnej. Obecny raport jest kontynuacją raportu specjalnego, opublikowanego w 2000 roku jako pokłosie dorocznego spotkania Banku Światowego z MFW w Pradze. Oba raporty bazują na przeprowadzonych w roku 1999 i 2002 przez EBRD i Bank Światowy specjalnych Badaniach Środowiska Biznesu i Wyników Przedsiębiorstw (The EBRD-World Bank Business Environment and Enterprise Performance Survey, BEEPS), w których ankietowano 10000 prywatnych przedsiębiorców z 27 krajów transformacji gospodarczej. O ile pierwszy raport ogniskuje się na analizie poziomu, przyczyn i konsekwencji zjawiska korupcji w relacjach biznesu i polityki w państwach transformacji gospodarczej, o tyle raport obecny przedstawia sposób pomiaru i obserwacji trendów tego zjawiska w latach 1999-2002. Raport jest w związku z tym bogato ilustrowany tabelami i wykresami przedstawiającymi poziom korupcji w poszczególnych kategoriach, w każdym z monitorowanych krajów. Autorzy zapowiadają kontynuację badań nad korupcją w krajach transformacji gospodarczej i publikację następnego raportu poświęconego korupcji w dziedzinie świadczenia usług publicznych dla gospodarstw domowych.

Economies in transition : an OED evaluation of World Bank Assistance / Alice C. Galenson. - Washington, D.C. : The World Bank, 2004. - XXXIX, 91 s. ; 28 cm. Sygn.: 7434

Po upadku bloku sowieckiego spora część Europy i Azji Środkowej doświadczyła bezprecedensowych zmian politycznych, gospodarczych i społecznych, nazwanych potem transformacją ustrojową. Zgodnie z przewidywaniami, początki transformacji wiązały się z gwałtownym spadkiem PKB. Tzw. recesja transformacyjna okazała się krótkotrwała i płytka dla państw Europy Środkowo-Wschodniej, gdzie PKB spadło średnio o 15%. Nadspodziewanie poważny kryzys dotknął kraje byłego Związku Radzieckiego (obecnie kraje Wspólnoty Niepodległych Państw – WNP), gdzie PKB spadł średnio o 40%. Szybkie wsparcie Banku Światowego, MFW, Unii Europejskiej i innych instytucji zaowocowało tym, że wiele krajów wdrożyło reformy, w efekcie których udział sektora prywatnego w tworzeniu PKB wynosi dziś dla wielu krajów blisko 70%, zaś 8 krajów transformacyjnych dołączyło do struktur Unii Europejskiej. Jednak sporo jeszcze zostało do zrobienia. Opracowanie Departamentu Oceny Działań Banku Światowego stawia sobie za cel zbadanie efektywności programów pomocowych Banku w następujących pięciu obszarach: 1) rozwój sektora prywatnego; 2) nadzór i zarządzanie sektorem publicznym; 3) sektor finansowy; 4) zabezpieczenie społeczne; 5) energia.

Truck drivers and casual sex. An inquiry into the potential spread of HIV/AIDS in the Baltic Region / Marzena Kulis [et al.]. - Washington, D.C. : The World Bank, 2004. - 29 s. ; 25 cm. - (World Bank Working Paper ; no. 37). Sygn.: P/37

Pracownicy firm przewozowych, zwłaszcza kierowcy na długich trasach, narażeni są w wysokim stopniu na ryzyko infekcji HIV. Częste podróże, długa nieobecność w domu, kolejki na przejściach granicznych i wszechobecność tzw. tirówek sprawiają, że kierowcy tirów uprawiają przygodny seks. Powoduje to wzrost zagrożenia epidemią HIV/AIDS w krajach tranzytowych, jakimi są: Polska, Litwa, Łotwa i Estonia. Autorzy raportu wskazują na dwa źródła zagrożeń: wysoki stopień zachorowań w krajach sąsiednich (Ukraina, Białoruś, Mołdawia), gdzie warunki zdrowotne ludności uległy gwałtownemu pogorszeniu; położenie geograficzne. Polska, Litwa, Łotwa i Estonia leżą na przecięciu głównych korytarzy transportowych ze wschodu na zachód i z południa na północ. Są też ważnym łącznikiem pomiędzy krajami byłego Związku Radzieckiego a Europą Zachodnią. Większa otwartość granic i szybki tranzyt zagrażają rozszerzeniem się epidemii HIV z Ukrainy, Rosji i Białorusi.

Power's promise. Electricity reforms in Eastern Europe and Central Asia / ed. by Julian Lampietti. - Washington, D.C. : The World Bank, 2005. - 76 s. ; 25 cm. - (World Bank Working Paper ; no. 40). Sygn.: P/40

Studium fiskalnych, społecznych i środowiskowych efektów reform sektora energetycznego siedmiu krajów regionu Europy Wschodniej i Azji Środkowej (Armenii, Azerbejdżanu, Gruzji, Węgier, Kazachstanu, Mołdawii i Polski). Kraje te rozpoczęły reformy sektora energetycznego w początkach lat 90. Celem tych reform było zmniejszenie poziomu subsydiów rządowych. Zmniejszenie strat w sektorze odbyło się bez zwiększenia wydatków socjalnych. Mimo to wpływ reform na deficyt budżetowy państw pozostaje nieznaczny i oceniany jest dość ambiwalentnie. Zwiększenie dochodu na kilowatogodzinę niemal we wszystkich krajach, nadal odbywa się przy stratach i nadmiernym zatrudnieniu. W kategorii społecznego oddziaływania źle postrzegany jest wzrost udziału wydatków na elektryczność w stosunku do dochodów ludności przy niezmienionym poziomie konsumpcji. Dotyka to szczególnie dotkliwie ludzi biednych. W kategorii ochrony środowiska zauważa się z kolei, że poprawa wydajności elektrowni nie wiąże się istotnie ze stanem zdrowia ludności, gdyż udział sektora energetycznego w szkodach spowodowanych zanieczyszczeniem powietrza jest zaniedbywalny. Z przeprowadzonych analiz można wyciągnąć wiele wniosków: przedsięwzięcie prostych symulacji ex ante pozwala lepiej identyfikować potencjalne korzyści i koszty reform; zwiększenie nacisku na wskaźniki jakości usług oparte na wynikach zwiększa pewność, że przyszłe operacje spowodują pożądane korzyści dla użytkownika końcowego; tam, gdzie jest to możliwe wzrost taryf powinien być zbieżny z poprawą jakości usług; tam, gdzie tego zrobić się nie da, niekorzystny wpływ wzrostu taryfy, zwłaszcza dla konsumentów o niskich dochodach, powinien być złagodzony łatwiejszym dostępem do czystych technologii alternatywnych.

Corporate restructuring: lessons from experience / ed. by Michael Pomerleano, William Shaw. - Washington, D.C. : The World Bank, 2005. - XLIX, 382 s. ; 24 cm. Sygn.: 7642

W następstwie kryzysów finansowych późnych lat 90., międzynarodowe instytucje finansowe oraz niezależni eksperci uznali potrzebę sformułowania strategii unikania bądź łagodzenia skutków tych kryzysów w korporacjach. W tym celu Bank Światowy zorganizował w marcu 2004 konferencję pt. “Corporate Restructuring – International Best Practices”, gdzie nad sposobami restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw debatowali wspólnie politycy, prawnicy, specjaliści od spraw upadłościowych i finansiści. Książka zawiera zbiór wystąpień przygotowanych na tę konferencję. Jeden z wielu zamieszczonych przykładów przedstawia prywatyzację polskich banków państwowych.

Mobilizing private finance for local infrastructure in Europe and Central Asia: an alternative public private partnership framework / Michel Noel, Władysław Jan Brzeski. - Washington, D.C. : The World Bank, 2005. - XIII, 71 s. ; 25 cm. - (World Bank Working Paper ; no. 46). Sygn.: P/46

W ostatnich latach w krajach regionu Europy i Azji Środkowej następuje spadek zainteresowania prywatnych operatorów i inwestorów rynkiem projektów infrastruktury miejskiej. Jest to tendencja zbieżna z obserwowaną na innych rynkach wschodzących. W sytuacji rosnących ograniczeń budżetowych w krajach regionu Europy i Azji Środkowej, autorzy przedstawiają partnerstwo publiczno-prywatne (PPP) jako alternatywną formę finansowania inwestycji infrastrukturalnych. Jest ono szczególnie przydatne dla państw, które przystąpiły niedawno do UE i aby sprostać dyrektywom unijnym w zakresie ochrony środowiska muszą podjąć stosowne inwestycje na dużą skalę. W rozdziale opisującym doświadczenia PPP w regionie w latach 1990-2002, zamieszczono przykłady z Polski.

Doing business in 2005. Removing obstacles to growth. - Washington, D.C.: The World Bank, 2005. - 155 s. ; 27 cm. - (Doing Business). Sygn.: 7408
Doing business 2005. Usuwanie barier wzrostu. - Washington, D.C. : The World Bank, 2005. - 171 s. ; 27 cm. - (Doing Business). Sygn.: 7645-7649


Dwie wersje językowe drugiego z serii rocznych raportów badających zasięg i sposób regulacji, które bądź to wspomagają, bądź to ograniczają przedsiębiorczość. Raport umożliwia porównanie ilościowych wskaźników stopnia regulacji przedsiębiorczości oraz egzekwowania przepisów dla stu czterdziestu pięciu krajów – od Albanii po Zimbabwe – jak również umożliwia porównania w czasie. Doing Business 2004: Regulacje i ich znaczenie przedstawiał wskaźniki dla pięciu kategorii: rozpoczęcia działalności gospodarczej, zatrudniania i zwalniania pracowników, dochodzenia należności, uzyskiwania kredytu oraz likwidowania przedsiębiorstwa. Doing Business 2005 uaktualnia powyższe wskaźniki oraz wprowadza dodatkowe dwie kategorie: rejestrowanie prawa własności nieruchomości oraz ochronę inwestorów. Wskaźniki te zostały użyte w analizie takich skutków gospodarczych, jak wydajność, poziom inwestycji, rozmiar szarej strefy, poziom korupcji, stopa bezrobocia i poziom ubóstwa, a także by odpowiedzieć, które reformy powiodły się, gdzie i dlaczego.

Labor markets and social policy in Central and Eastern Europe. The accession and beyond / ed. by Nicholas Barr. - Washington, D.C. : The World Bank, 2005. - XIII, 267 s. ; 23 cm. Sygn.: 7650

Monografia jest kontynuacją obszernego, pierwszego raportu na temat dramatycznych zmian na rynku pracy w krajach transformacji gospodarczej Europy Środkowo-Wschodniej, który powstał w 1994, również pod redakcją Nicholasa Barra (Labor markets and social policy in Central and Eastern Europe: the transition and beyond / edited by Nicholas Barr. Oxford: Oxford Univ. Press, 1994. Sygn.: 2564). Po latach jest okazja do podsumowań skuteczności reform polityki społecznej z okresu transformacji i analizy problemów, które po ostatnim rozszerzeniu Unii Europejskiej wymagać będą interwencji tak nowych, jak i starych krajów członkowskich Unii. Poszczególne rozdziały poświęcono następującym zagadnieniom szczegółowym: analizie stanu rynku pracy, sieci zabezpieczeń społecznych, systemom emerytalnym, opiece zdrowotnej i edukacji.

Judicial systems in transition economies: assessing the past, looking to the future / James Anderson, David Bernstein, Cheryl Gray. - Washington, D.C. : The World Bank, 2005. - XVII, 110 s. ; 24 cm. Sygn.: 7728

Niniejsze badanie zajmuje się doświadczeniami gospodarek w fazie przejściowej w krajach Europy Środkowej i Wschodniej oraz Wspólnoty Niezależnych Państw nabytych w ramach podejmowanych przez nie wysiłków zmierzających do zreformowania instytucji prawa i wymiaru sprawiedliwości tak, by pasowały do potrzeb gospodarki rynkowej. Wskazuje, dość niepokojąco, że tworzenie i wzmacnianie instytucji prawa i wymiaru sprawiedliwości pozostało w tyle w stosunku do wprowadzania przepisów prawnych i wykonawczych mających na celu wspieranie i realizację reform makroekonomicznych i strukturalnych. Przejście od socjalizmu do kapitalizmu wymagało fundamentalnej reorientacji instytucji prawnych i wymiaru sprawiedliwości. Przedstawiono obiektywne charakterystyki systemów prawnych w różnych państwach transformujących się, jak również oceny funkcjonowania instytucji prawa i wymiaru sprawiedliwości w tych krajach w opinii publicznej i w opinii przedsiębiorców. Wykorzystano liczne źródła danych, w tym opracowane przez Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (EBOR) i Bank Światowy Badania Środowiska Biznesu i Wyników Przedsiębiorstw, opracowania powstałe w ramach Inicjatywy Prawa Środkowoeuropejskiego i Euroazjatyckiego Amerykańskiego Stowarzyszenia Prawników (ABA-CEELI), Indeks Reformy Wymiaru Sprawiedliwości, Badanie Wskaźników Prawnych EBOR, bazę danych Banku Światowego Prowadzenie Biznesu, Światowe Badanie Wartości, raporty na temat Globalnej Konkurencyjności Światowego Forum Gospodarczego oraz badania przeprowadzone przez Uniwersytet Strathclyde.

Intergovernmental fiscal relations in Central and Eastern Europe : a sourcebook and reference guide / Francis J. Conway [et al.]. - Washington, D.C. : The World Bank, 2005. - 128 s. ; 28 cm. - (WBI Learning Resources Series). Sygn.: 7778

Książka i dołączony do niej dysk optyczny stanowią opracowany wspólnie przez Urban Institute dla United States Agency for International Development oraz World Bank Institute przewodnik po źródłach na temat relacji fiskalnych pomiędzy poszczególnymi szczeblami władzy w krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Zasadniczą część opracowania stanowi CD-ROM, zawierający powtórzenie wydanego drukiem przewodnika i duży wybór tekstów źródłowych. Wykorzystując możliwości dokumentu hipertekstowego czytelnik łatwo przechodzi do odpowiednich dokumentów rządowych, ekspertyz, raportów, stron internetowych itp. Całość stanowi bogaty zasób informacji o ewolucji relacji fiskalnych pomiędzy poszczególnymi szczeblami władzy ogólnie w regionie oraz w poszczególnych wybranych krajach: Albanii, Bułgarii, Czechach, Łotwie, Macedonii, Polsce, Rumunii i na Węgrzech. Przykłady rozwiązań problemów szczegółowych pochodzą z Austrii, Bośni i Hercegowiny, Danii, Estonii, Francji, Niemiec, Litwy, Maroka, Norwegii, Federacji Rosyjskiej, Szwecji, Ukrainy, Wielkiej Brytanii i USA.

Millennium development goals for health in Europe and Central Asia. Relevance and policy implications. - Washington, D.C. : The World Bank, 2004. - 56 s. ; 25 cm. - (World Bank Working Paper ; no. 33). Sygn.: P/33

W roku 2000 społeczność międzynarodowa przyjęła Deklarację Milenijną Narodów Zjednoczonych jako podstawę dalszej polityki rozwoju. Wśród ośmiu celów ogólnych, znalazły się: poprawa zdrowia ludności i zmniejszenie śmiertelności dzieci (cel 4) i poprawa zdrowia rodzących (cel 5). Raport sprawdza adekwatność tak sformułowanych celów do sytuacji w krajach regionu Europy Środkowo-Wschodniej oraz ocenę ich realizacji mierzoną najczęściej stosowanymi wskaźnikami: współczynnikiem umieralności dzieci poniżej 5 roku życia i wskaźnikiem umieralności okołoporodowej. Pomimo wszelkich różnic pomiędzy krajami, problemem zdrowotnym ludności naszego regionu jest raczej przedwczesna umieralność dorosłych, która nie zmniejsza się wraz z poprawą wymienionych wskaźników. Takie wnioski wypływają z analizy czterech różnych scenariuszy. Największy pozytywny wpływ na wydłużenie życia w regionie Europy Środkowo-Wschodniej rokuje scenariusz zakładający zmniejszenie wskaźnika śmiertelności z powodu chorób układu krążenia oraz zgonów nagłych z przyczyn zewnętrznych, przy niezmienionym poziomie wskaźników umieralności niemowląt, dzieci i umieralności okołoporodowej.

Economic growth, income distribution, and poverty in Poland during transition / Pierella Paci, Marcin J. Sasin, Jos Verbeek. - Washington, D.C. : The World Bank, 2004. - 18 s. ; 27 cm. - (Policy Research Working Paper ; 3467). Sygn.: W/3467

Na przykładzie Polski autorzy podejmują temat powiązań pomiędzy polityką makroekonomiczną i zmiennymi reprezentującymi wzrost gospodarczy, ich przebiegiem w czasie oraz wpływem na poziom ubóstwa. Polska, kraj o średnim poziomie dochodu, jest przedmiotem szczególnego zainteresowania ze względu na źródła danych, które pozwalają na relatywnie szczegółową analizę tych zjawisk, zaś środowisko makroekonomiczne oraz zmienne reprezentujące wzrost gospodarczy wykazują stosunkowo znaczny poziom zmienności. Dodatkowo, w ciągu ostatnich kilku lat, w Polsce podjęto działania na rzecz zmniejszenia poziomu ubóstwa w sytuacji dodatniego wzrostu gospodarczego. Autorzy pokazują, że w Polsce, wzrost z redukcją poziomu ubóstwa zależy w dużym stopniu od zdolności gospodarki do tworzenia nowych miejsc pracy. W pierwszych latach transformacji, wzrost nowych miejsc prac był dodatni, jednak po kryzysie rosyjskim w roku 1998, wzrost produktywności realizował się poprzez redukcję siły roboczej, powodując wzrost poziomu ubóstwa w Polsce. Autorzy identyfikują także sposoby oddziaływania polityki fiskalnej oraz polityki zabezpieczenia społecznego na rozkład dochodów i poziom ubóstwa w Polsce.

Anna Osiewalska

    Biuletyn Informacyjny nr 26/2005Spis treści
Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie | Biblioteka Główna UEK