BIULETYN INFORMACYJNY
BIBLIOTEKI GŁÓWNEJ AE W KRAKOWIE
   
    
    Biuletyn Informacyjny nr 22/2003Spis treści


Nowości Biblioteki Depozytowej Banku Światowego

Globalization and national financial systems /eds. James A. Hanson, Patric Honohan, Giovanni Majnoni
Washington, D.C.: The World Bank, 2003. - XII, 282 s.
Sygn.: 6789

Przepływy kapitału pomiędzy krajami i wpływ jaki zjawisko to może mieć na kraje o słabych wewnętrznych systemach finansowych uzmysławia fundamentalny wymiar finansów w globalizacji. Dokąd nie wybuchnie kryzys finansowy analitycy oraz politycy często pozostają skupieni na problemach wewnętrznego rynku finansowego. W rezultacie działają zawsze reaktywnie i z opóźnieniem do zewnętrznych nacisków. Globalization and national financial systems to monografia, która zmienia ten sposób patrzenia poprzez analizę wyzwań, ograniczeń i możliwości narodowych systemów finansowych w krajach rozwijających się w kontekście finansów globalnych.



Private participation in health services / eds. April Harding, Alexander S. Preker
Washington: World Bank, 2003. - XVII, 349 s.: indeks, tab., wykr.; 24 cm (Human Development Network. Health, Nutrition, and Population Series)
Sygn.: 6790


Chociaż wiele krajów wprowadziło możliwość świadczenia usług zdrowotnych przez prywatnych dostawców, problem udziału prywatnego w sektorze usług zdrowotnych pozostaje kontrowersyjny. Jak pokazują autorzy, udział prywatny to nie to samo co prywatyzacja. Zwracają również uwagę, że jest to najbardziej wydajny i efektywny sposób wypełniania luk w zakresie usług opieki zdrowotnej. Sięgając do szerokiego spektrum doświadczeń poszczególnych krajów, książka przedstawia rozważną mieszankę praktycznych porad i użytecznych informacji. Omówiono w niej także sposoby oceny zaangażowania potencjału sektora prywatnego, kontraktowania usług i regulacji prawnych sektora służby zdrowia.

State-owned banks in the transition / Khaled Sherif, Michael Borish, Alexandra Gross
Washington: World Bank, 2003. - VII, 122 s.: tab., wykr.; 28 cm
Sygn.: 6816


Studium ukazuje stan i rozwój banków państwowch w gospodarkach transformacji z Europy i Azji Środkowej. W rozdziałach 1-4 dokonano przeglądu działalności tych banków w ciągu ostatniej dekady, przedstawiono rolę jaką odegrały one we wczesnej fazie transformacji oraz problemy, z jakimi zmagają się dzisiaj. Rozdział 5 porównuje różne podejścia do reformy banków państwowych, zwracając uwagę na znaczące koszty utrzymywania własności państwowej. Studium kończy się praktycznymi wnioskami oraz zaleceniami dla polityków, co do metod wycofywania się z państwowej własności banków w regionie. Autorzy dowodzą, że restrukturyzacja banków państwowych jest czasochłonna i kosztowna, że rządy powinny je raczej szybko prywatyzować lub likwidować niż sztucznie podtrzymywać. Studium zawiera siedem studiów przypadku - opisy banków państwowych zreformowanych lub sprywatyzowanych w ciągu ostatnich dziesięciu lat w następujących krajach: Rumunia, Ukraina, Czechy, Rosja, Łotwa i Azejberdżan.

After the Big Bang? Obstacles to the emergence of the rule of law in post-communist societies / Hoff Karla, Stiglitz Joseph E.
Washington, D.C.: The World Bank, 2003. - 44 s. (Policy Research Working Paper; no 2934)
Sygn.: W/2934


Po upadku komunizmu w Europie Wschodniej i Związku Radzieckim w latach 1989-91, wielu reformatorów gospodarczych lansowało prywatyzację określaną mianem "wielkiego wybuchu" (Big Bang privatization) oznaczającą szybki transfer przedsiębiorstw państwowych w prywatne ręce. Oczekiwano, że taka prywatyzacja stworzy warunki popytowej ewolucji instytucji prawnych. Nie było jednak teorii, która wyjaśniałaby, jak ten ewolucyjny proces, obejmujący prawną regulację ochrony inwestorów, miałby przebiegać i de facto nie przebiegł on do końca ani w Rosji ani w krajach byłego Związku Radzieckiego ani w Republice Czeskiej ani nigdzie indziej. Dla wielu badaczy głównym powodem takiego stanu rzeczy jest nikłe polityczne zapotrzebowanie na uregulowania prawne. Aby wyjaśnić tę zagadkę autorzy rozważają model, w którym warunki dla pojawienia się uregulowań prawnych mogłyby być interpretowane jako wysoce korzystne. Osoby posiadające prawo kontroli sprywatyzowanego majątku mogą wspólnie doprowadzić do uregulowań prawnych po prostu uchwalając je. W modelu osoby te zabiegając o dochód, jaki mogą uzyskać ze sprywatyzowanego majątku mają wybór pomiędzy dwiema alternatywnymi strategiami: budowania wartości lub rozebrania majątku. Budowanie wartości zgodnie z regułami prawa przynosi korzyści większości. Jednak niepewność co do tego, kiedy reguły prawne zostaną ustalone, może skłaniać jednostki do wyboru strategii rozbierania majątku - włącznie z przekształceniem majątku spółki na użytek prywatny, co daje impuls do odkładania ustanowienia reguł prawnych. Stąd w następnym okresie uregulowania prawne mogą nie być gotowe, a sytuacja może się powtarzać i utrwalać. Artykuł pokazuje, że pogląd jakoby skoro tylko pojawia się rozkradanie, pojawia się także jego kres - wsparcie reguł prawnych przynoszących publiczną ochronę zysków - ma słabe punkty. Abstrahując od oczywistego problemu, że bardzo wzbogaceni mogą kupić uprzywilejowany sposób traktowania przez państwo, model naświetla dwie mniej oczywiste wady optymistycznego spojrzenia na "wielki wybuch". Po pierwsze - nieuczciwi właściciele mogą ukryć majątek i w takim układzie nie troszczyć się o publiczną ochronę swoich zysków. Po drugie - widoczna sprawiedliwość systemu i współpraca ludzi tworzących reguły prawa mogą skutkować niewykonalnością państwowej ochrony osób, które zawłaszczyły majątek spółki. U podstaw strategii "wielkiego wybuchu" było założenie, że im szybciej własność państwowa przejdzie w ręce prywatne, tym szybciej powstanie prawdziwa gospodarka rynkowa z jej prawnymi uregulowaniami. Zdaniem autorów jednak żółw prześcignie zająca.

The effects of a fee-waiver program of health care utilization among the poor. Evidence from Armenia / Chaudbury Nazmul, Hammer Jeffrey, Marrugarra Edmundo
Washington, D.C.: The World Bank, 2003. - 34 s. (Policy Research Working Paper; no 2952)
Sygn.: W/2952


Studium bada wpływ programu zwalniania z opłat za podstawowe usługi medyczne na wykorzystanie opieki zdrowotnej w Armenii. Z powodu zmniejszenia państwowego finansowania opieki zdrowotnej, jej decentralizacji i prywatyzacji, płatne świadczenia stają się coraz większym składnikiem kosztów leczenia w Armenii. Aby pomóc rodzinom ubogim w przezwyciężeniu tej bariery rząd Armenii wprowadził bezpłatny pakiet podstawowych usług dla osób z grup szczególnie wrażliwych. Opierając się na danych Zintegrowanego Badania Poziomu Życia z lat 1996 oraz 1998-99, autorzy szacują wpływ programu bezpłatnych usług na wykorzystanie usług zdrowotnych, zwłaszcza wśród biedoty. Pomimo porównywalnych w obu okresach dochodów stopa wykorzystania usług zdrowotnych spadła średnio o 12% i spadek ten miał miejsce tak w grupie biednych jak bogatych. Jednak w rodzinach wielodzietnych (czworo i więcej dzieci) - najliczniejsza grupa beneficjentów programu - stopa wykorzystania usług zdrowotnych spadła nieproporcjonalnie głębiej: o 21% pomiędzy dwoma badanymi okresami. Ten gwałtowny spadek w grupie uprawnionej do korzystania z bezpłatnych usług sugeruje nieadekwatność programu, którego celem było zahamowanie spadku wykorzystania usług medycznych.

Never too late to get together again. Turning the Czech and Slovak Customs Union into a stepping stone to EU integration / Kamiński Bartlomiej, Smarzyńska Beata
Washington, D.C.: The World Bank, 2003. - 19 s. (Policy Research Working Paper; no 2954)
Sygn.: W/2954


Unia Celna Czech i Słowacji (UCCS), powołana do życia w styczniu 1993, różni się od regularnych, regionalnych umów handlowych, jako że jej celem było raczej zmniejszenie ekonomicznych kosztów rozluźnienia gospodarczych więzi pomiędzy członkami niż zainicjowanie mechanizmu integracji. Stworzenie UCCS zagwarantowało spokojny i wolny od konfliktów rozpad Czechosłowacji i w rezultacie rozbieżność regulacji prawnych dwóch nowych republik. Artykuł dowodzi, że proces wspólnych korekt rozpoczęty pojawieniem się granic jest zakończony oraz że integracja w ramach UCCS podobna w głębokości i zakresie do integracji z Unią byłaby pożądanym politycznie celem. Jej pogłębienie dawałoby obu republikom lepsze przygotowanie do wstąpienia do Unii Europejskiej. Obniżyłoby koszty związane z utrzymaniem granic, ułatwiło zniesienie barier w handlu i w rezultacie poprawiło atrakcyjność klimatu inwestycyjnego w obu krajach.

Rapid labor reallocation with a stagnant unemployment pool. The puzzle of the labor market in Lithuania / Rutkowski Jan.
Washington, D.C.: The World Bank, 2003. - 82 s. (Policy Research Working Paper; no 2946)
Sygn.: W/2946


Litwa jest krajem transformacji gospodarczej przechodzącym szybką restrukturyzację przedsiębiorstw, związaną ze znacznym ruchem zatrudnionych. Jednocześnie bezrobocie na Litwie jest wysokie i długotrwałe. Jest to zagadka: duży ruch zatrudnionych zawiera w sobie elastyczność rynku pracy, podczas gdy wysokie bezrobocie wskazuje na sztywność rynku pracy. Jakie są przyczyny tego paradoksu? Dlaczego bezrobotni nie odnoszą korzyści z możliwości zatrudnienia kreowanych przez duży ruch zatrudnionych i związanych z tym wysokich współczynników tworzenia nowych miejsc pracy i przyjęć? Odpowiadając na te pytania autor rozpatruje elastyczność rynku pracy z trzech punktów widzenia: 1. z perspektywy makrogospodarki (cz. II) - elastyczny rynek pracy ułatwia pełne wykorzystanie oraz efektywną alokację zasobów pracy; 2. z perspektywy pracownika (cz. III) - elastyczny rynek pracy oznacza łatwość w znalezieniu pracy, wynagradzanej płacą odpowiednią do zaangażowania i umiejętności pracownika; 3. z perspektywy pracodawcy (cz. IV) - elastyczny rynek pracy nie ogranicza nadmiernie zdolności pracodawcy do modyfikowania zatrudnienia i płac stosownie do zmieniających się realiów rynku. Przeprowadzona na danych z wszystkich zarejestrowanych na Litwie firm trójwymiarowa analiza elastyczności rynku pracy wskazuje na duży stopień elastyczności w zakresie zatrudnienia, znacznie mniejszy w zakresie płacy (ustawowo wysoka płaca minimalna). Względnie sztywna struktura płac blokuje pracowników o niskiej produktywności, która to grupa dominuje wśród bezrobotnych. Niewykwalifikowani, pozostający długo bez pracy bezrobotni nie są w stanie konkurować o pojawiające się miejsca pracy, a wysoki ruch zatrudnionych dotyczy osób przenoszących się z pracy do pracy. W rezultacie dynamiczny rynek pracy zbiega się ze stagnacyjnymi zasobami bezrobocia. .

Short-run pain, long-run gain / Graciela Laura Kaminsky, Sergio L. Schmukler.
Washington, D.C.: The World Bank, 2003. - 33 s. (Policy Research Working Paper; no 2912)
Sygn.: W/2912


Autorzy badają krótko i długookresowy wpływ liberalizacji finansowej na rynki kapitałowe. W tym celu zestawili chronologicznie działania liberalizacyjne na rynkach kapitałowych 28 państw - zarówno tych o gospodarce rozwiniętej, jak i tzw. rynków wschodzących, wprowadzone po 1973 roku. Skonstruowali także algorytm identyfikujący zwyżki i spadki cen na rynkach giełdowych. Otrzymane rezultaty wskazują, że liberalizacja finansowa w krótkim okresie czasu powoduje bardziej wyraziste cykle wzrostowo-spadkowe. Jednakże w dłuższym okresie prowadzi do bardziej stabilnych rynków kapitałowych .

Tax systems in transition/ Pradeep Mitra, Nicholas Stern.
Washington, D.C.: The World Bank, 2003. - 53 s.(Policy Research Working Paper; no 29472)
Sygn.: W/2947


W artykule przedstawiono ewolucję systemów podatkowych w krajach transformacji gospodarczej Europy Wschodniej i byłego Związku Radzieckiego. Autorzy ustalili, że: 1) wskaźnik przychodu z podatku do PKB obniżył się bardzo z powodu spadku przychodu z podatku dochodowego od osób prawnych; 2) spadek przychodu z podatku dochodowego od osób prawnych doprowadził do spadku znaczenia podatków dochodowych, pomimo wzrostu udziału podatku dochodowego od osób fizycznych; 3) składki na ubezpieczenia społeczne razem z podatkami od wynagrodzeń stają się coraz mniej istotne we Wspólnocie Niepodległych Państw; 4) krajowe podatki pośrednie zyskiwały na wadze w całowitych przychodach z podatków. Niezależnie od wzrastającej roli podatków dochodowych od osób fizycznych, rozwój wypadków idzie w kierunku przeciwnym do obserwowanego w krajach biednych w okresie, gdy stawały się one bogatsze. Autorzy naświetlają kluczowy aspekt transformacji, mianowicie przesunięcie od systemu, gdzie rząd zadaje żądania co do produktu i dochodu zaś obywatelom pozostają resztki, do systemu ze znacznie zmniejszoną rolą sektora publicznego, gdzie rząd musi zbierać środki, aby je wydawać, co znajduje odbicie w niskim udziale wydatków państwowych do PKB. Czy oczekiwany poziom wydatków publicznych można sfinansować w oparciu o podstawowe instrumenty współczesnego systemu podatkowego, bez wywołania znaczących zniekształceń w sektorze prywatnym? Autorzy sugerują, że kraje transformacji gospodarczej, w zależności od etapu swojego rozwoju powinny dążyć do wskaźnika przychodu z podatku do PKB pomiędzy 22 a 33%, złożonego z podatku od towarów i usług (6-7 %), akcyzy (2-3 %), podatku dochodowego (6-9 %), składki na ubezpieczenie społeczne i podatku od wynagrodzeń (6-10 %) oraz innych podatków.

Rozmiar: 8275 bajtów Port Reform Toolkit. Effective Decision Support for Policymakers [dokument elektroniczny].
Washington, D.C.: The World Bank, 2003.
Sygn.16/el


Elektroniczna wersja książki o tym samym tytule. Publikacja dostarcza podstawowe informacje przydatne w reformowaniu funkcjonowania portów, podaje konkretne przykłady udanych i nieudanych reform. Przedstawia też specyficzne narzędzia i metody, dzięki którym możliwe jest trwałe i efektywne zreformowanie instytucji publicznych świadczących usługi portowe w krajach rozwijających się. Składa się z ośmiu modułów poświęconych poszczególnym aspektom reform portowych. Są to: Framework for Port Reform, The Evolution of Ports in a Competitive World, Alternate Port Management Structures and Ownership Models, Legal Tools for Port Reform, Financial Implications of Port Reform, Port Regulation, Labor Reform and Related Social Issues, Implementing Port Reform. Istotnym ułatwieniem wersji CD-ROMowej jest wyszukiwarka, umożliwiająca szybkie znalezienie słów i fraz w całym tekście ośmiomodułowej publikacji. Narzędzia tego nie posiada strona web, gdzie zamieszczono pełną wersję publikacji drukowanej. Publikacja została wydana przez Public-Private Infrastructure Advisory Facility (PPIAF). Instytucja ta oferuje pomoc techniczną w poprawie jakości infrastruktury krajom rozwijającym się, poprzez zaangażowanie sektora prywatnego. Powołana w czerwcu 1999 roku, rozwijała się jako inicjatywa wspólna rządów Japonii i Wielkiej Brytanii, przy ścisłej współpracy z Bankiem Światowym. Tworzą ją ofiarodawcy: agencje rozwoju (dwustronne i wielostronne) i międzynarodowe instytucje finansowe. Funkcjonuje w ramach Programu Działania Grupy Banku Światowego na rzecz Infrastruktury (World Bank Group's Infrastructure Action Program). W sferze publikacji PPIAF specjalizuje się w zestawach narzędzi pomocnych w reformowaniu poszczególnych dziedzin infrastruktury.

Anna Osiewalska, Ewa Mierzejewska


    Biuletyn Informacyjny nr 22/2003Spis treści
Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie | Biblioteka Główna UEK