BIULETYN INFORMACYJNY
BIBLIOTEKI GŁÓWNEJ AE W KRAKOWIE
   
    
    Biuletyn Informacyjny Numer specjalny 2/2007Spis treści


Pierwsze wzmianki i widoki


Pierwsze wzmianki o Krakowie pochodzą z II poł. IX wieku:

  • Ibrahim ibn Jakub (912-966) - Żyd sefardyjski, pochodzący z Tortosy w kalifacie Kordowy, kronikarz, podróżnik i kupiec. Zajmował się handlem z plemionami słowiańskimi, głównie niewolnikami. Pozostawił po sobie relację z podróży do krajów słowiańskich, którą odbył w latach 965–966. Spod jego pióra pochodzi najstarszy znany opis Pragi i świadectwo, że pod panowaniem księcia czeskiego znajdowała się wtedy ziemia krakowska. Wymienia bowiem czeskiego księcia Bolesława I jako władcę Pragi, Bohemii i Krakowa, natomiast Mieszko I jest w jego relacji królem północy. Ibrahim po raz pierwszy trzykrotnie wymienia Karakau, które było wtedy drugim, co do ważności grodem czeskim i ważnym ośrodkiem handlowym na drodze łączącej ziemie ruskie z Pragą.

  • Thietmar z Merseburga (975-1018) - biskup merseburski, kronikarz, autor słynnej Kroniki Thietmara, ważnego źródła o historii Niemiec i Polski. Kronika w części obejmującej schyłek IX wieku i znaczną część wieku X opiera się na znanych Thietmarowi dziełach historiograficznych i hagiograficznych. Poza dziejami państwa niemieckiego, Thietmar zawarł w niej również wiele informacji dotyczących historii Europy, także ziem polskich. Zrelacjonował m.in. zjazd gnieźnieński i wojny cesarza Henryka II z księciem Bolesławem I Chrobrym. Zachowało się ono w tzw. rękopisie Drezdeńskim, w postaci 192 kart pergaminu, na których Thietmar osobiście nanosił poprawki.

  • W 1154 r. w Księdze Rogera arabski geograf Muhammed Al-Idrisi, wędrując po polskich ziemiach napisał:

    "Ziemia Bulumija jest krajem uczonych i studiujących wiedzę. Do miast jej należy miasto Kraku. Jest ono miastem pięknym i wielkim, o wielu domach i mieszkańcach, targach, winnicach i ogrodach".

  • W 1493 roku, niemiecki geograf, humanista-lekarz Hartman Schedel w swojej Kronice świata zawarł opis i widok Krakowa:

    "Żyją tu wystawniej niż w reszcie Polski. Znajdziesz tu wszystko, czego pożąda ludzka natura”.

Drzeworyt Krakowa na stronach Kroniki Schedla jest uznawany za najstarszy wizerunek miasta, mimo, że nie jest on portretową ryciną. Nie można też jednoznacznie stwierdzić, żeby był on fantastycznym obrazem, gdyż sporządzony został w nietypowy sposób. Ten wyjątkowy widok Krakowa, ujęty jak gdyby z lotu ptaka, wykonany został nie według studium z natury, lecz ...

Istnieje teza, według której autorem rysunku był wybitny niemiecki humanista Konrad Celtis, który pod koniec XV wieku przebywał w Krakowie, wykładając na Akademii Krakowskiej. Po dwóch latach wrócił do Norymbergi, gdzie prawdopodobnie poproszony został przez przyjaciela (Schedla) o przedstawienie Krakowa za pomocą słowa i obrazu.




Banach, J. (1983). Dawne widoki Krakowa. Kraków : Wydaw. Literackie, s. 15-20.

    Biuletyn Informacyjny nr Ns2/2007Spis treści
Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie | Biblioteka Główna UEK