Bibliometria

Całościowy raport cytowalności

Raport cytowalności pracowników UEK

UWAGA: Powyższy link pozwala danemu pracownikowi zobaczyć jego raport. Nie oznacza jego zamówienia. Aby ograniczyć możliwość pomyłki zamówienie czasochłonnego raportu odbywa się mailowo, telefonicznie lub osobiście (kontakt). Przy zamawianiu raportu prosimy jednak pamiętać, że na jego rzetelne przygotowanie zakończone archiwizacją na dany dzień potrzebujemy minimum dwa tygodnie. Okres ten może okazać się niewystarczający, jeśli autor nie współpracuje w kompletowaniu cytowań z innych źródeł.

Zgłaszanie cytowań

Raporty cytowalności pracowników UEK nie są ogólnodostępne.

Pracowników UEK zapraszamy do sprawdzenia swojego raportu (krok 1) a następnie do współpracy w jego uzupełnienu (krok 2).

Krok 1

Pobranie skryptu generującego raport cytowalności (formularz opcja raport cytowalności). Skrypt przesłany zostanie zwrotnie na podany w formularzu służbowy adres e-mailowy pracownika UEK.

Wygenerowany z jego użyciem raport opiera się na danych, z następujących baz Biblioteki:

  • Dorobek (baza dostarcza wzorców prac cytowanych, co umożliwia agregację cytowań niedokładnych);
  • Cytowania, gdzie dla naszych pracowników systematycznie gromadzimy dane znajdujące się w bazach: Web of Science, Scopus i BazEkon.
    W bazie Cytowania gromadzimy też cytowania znalezione przez autora (krok 2). Uwaga: dane te weryfikujemy.

Krok 2. Zgłaszanie cytowań.

Uzupełnianie cytowań ułatwić ma formularz opcja zgłoszenie cytowania.

Autor może także przynieść prace cytujące (zob. kontakt) i powierzyć zarejestrowanie cytowań bibliotekarzom.

Formularz zawiera pola opisu pracy cytowanej i pracy cytującej. Jeśli pola te autor wypełnia samodzielnie, prosimy o sformułowanie opisu w stylu harwardzkim.


Książka (monografia, podręcznik, skrypt, materiały konferencyjne, doktorat, manuskrypt) autorska:

Z. Brzeziński, (1998), Wielka szachownica: główne cele polityki amerykańskiej. Warszawa : Świat Książki, 285 s. T. Cogley, T. Sargent (2004), The Conquest of U.S. Inflation: Learning, Model Uncertainty, and Robustness. University of California, Davis, New York University, Hoover Institution, rękopis.

Praca zbiorowa:

Corbey R. , Roebroeks W. (red.), 2001, Studying human origins. Disciplinary history and epistemology. Amsterdam: Amsterdam University Press, 150 s.

Fragment książki (monografii, podręcznika, skryptu, materiałów konferencyjnych)

Kozdraś G., (2007), „Witamy w krainie, gdzie obcy ginie” - podbój i zawłaszczanie miasta przez subkultury młodzieżowe. [W:] I. Borowik, K. Sztalt (red.), Współczesna socjologia miasta: wielość oglądów i kierunków badawczych dyscypliny, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Artykuł w czasopiśmie

Czakon W., (2009), Koopetycja - splot tworzenia i zawłaszczenia wartości, "Przegląd Organizacji" nr 12, s. 11-14. Michelson G., Mouly S., (2000), Rumor and gossip in organization: a conceptual study, “Management Decision”, vol. 38, nr 5, s. 339-346.

Rekomendujemy jednak autorom podjęcie próby pozyskania opisów z bazy Dorobek, zgodnie z podpowiedziami formularza (pozyskaj z bazy Dorobek). Uprzedzamy, że opis pracy zgłosi się do pobrania dla prac zarejestrowanych w bazie i wydanych po roku 2004.

Uwaga: jeżeli zgłoszenie zawiera opis pracy nieobecnej w zbiorach Biblioteki, prosimy, żeby autor przedstawił tę pracę do weryfikacji.

Jak najpełniejszy raport cytowalności jest szczególnie ważny w postępowaniach w sprawie:

  • uzyskania stopnia naukowego doktora habilitowanego i profesora
  • grantu naukowego - Narodowe Centrum Nauki
  • członkostwa w stowarzyszeniach naukowych.

Współpraca z autorami w tych obszarach traktowana jest priorytetowo przez Bibliotekę.

Produktywność

Produktywność naukowa podmiotów nauki (uczelni, naukowców) reprezentowana jest w bibliometrii najczęściej przez liczbę publikacji przypisanych do tych podmiotów (osób zatrudnionych w danej uczelni, naukowców). Często ogólną liczbę publikacji uzupełnia się drugim wskaźnikiem, którym jest liczba artykułów.

(zob. Wolszczak-Derlacz J., Parteka A. (2010) Produktywność naukowa wyższych szkół publicznych w Polsce. Bibliometryczna analiza porównawcza, Warszawa, Ernst & Young Polska; dodajmy, że opracowanie to w całości opiera się na danych z bazy ISI Web of Science, która indeksuje także afiliacje autorów. Materiał do porównań pomiędzy uczelniami zatrudniającymi autorów i krajami uzyskuje się poprzez pole address. Podobną funkcjonalność ma baza Scopus - Affiliation search).

Produktywność podmiotów nauki działających w Polsce raportowana jest w module analitycznym Polskiej Bibliografii Naukowej

Najpełniejsze dane pozwalające określić produktywność autorów - pracowników UEK znajdują się w bazie Dorobek (zakładka statystyki)

Rankingi czasopism

Możliwość śledzenia najbardziej wpływowych czasopism dają serwisy bibliometryczne oraz listy ekspertów

Serwisy bibliometryczne:

 

Polskie czasopisma: ekonomiczne oraz publikujące artykuły z zakresu nauk ekonomicznych, aktualnie indeksowane w bazach Web of Science i Scopus

Listy czasopism punktowanych MNiSW  -  wyszukiwarka

Akty normatywne

Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 października 2015 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym.

Link łączy z pełnym tekstem Rozporządzenia i jego 11 załączników, w tym:

nr 1. Ankieta Jednostki Naukowej;

nr 4. Kryteria i tryb oceny czasopism naukowych oraz sposób ustalania liczby punktów za zamieszczone w nich publikacje;

nr 5. Karta kompleksowej oceny jednostki naukowej dla grupy nauk humanistycznych i społecznych.

Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 29 czerwca 2015 r. w sprawie Systemu Informacji o Nauce
Komunikat MNSW z dnia 2 czerwca 2015 r. w sprawie kryteriów i trybu oceny czasopism naukowych

Więcej w ogłoszeniu z dnia 08-06-2015

Obwieszczenie MNiSW z dnia 25 marca 2015 r. o sprostowaniu błędów w wykazie czasopism naukowych stanowiącym załącznik do komunikatu MNiSW z dnia 31 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu czasopism naukowych wraz z liczbą punktów przyznawanych za publikacje w tych czasopismach.

Więcej w ogłoszeniu z dnia 08-01-2015

Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 8 sierpnia 2011 r. w sprawie obszarów wiedzy, dziedzin nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie kryteriów oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego.

O bibliometrii

Bibliometria = zastosowania statystyki w badaniach piśmiennictwa. W szczególności bibliometria zajmuje się statystyczną analizą piśmiennictwa zarejestrowanego w bibliograficznych bazach danych.


Początki bibliometrii to wprowadzone przez E.W. Hulme'a [1923] określenie „bibliografia statystyczna” (statistical bibliography), jako połączenie statystyki (metody analizy) i bibliografii (przedmiotu analizy). Korektę tej nazwy, ze względu na mylące skojarzenie z bibliografią publikacji z dziedziny statystyki wprowadził A. Pritchard [1969], rozszerzając zakres stosowanych metod o metody matematyczne i rezygnując z bezpośrednich związków z bibliografią (the application of mathematics and statistical methods to books and other media of communication). Polska definicja terminu bibliometria respektuje ów związek, określając bibliometrię jako „badanie stanu ilościowego i tendencji rozwoju piśmiennictwa metodą statystyczną na podstawie spisów bibliograficznych lub statystyki wydawnictw” [Słownik terminologiczny informacji naukowej, 1979]. Skojarzeniowo najprostsza definicja bibliometrii, jaką wprowadził 90 lat temu Hulme jako zastosowania statystyki w bibliografii, wymaga przypomnienia, że każda ze składowych przedstawia obecnie nową jakość, zaś czynnikiem wspólnym ich rozwoju jest technologia komputerowa (większe zdolności obliczeniowe i możliwość eksploracji danych, bibliografie w formie baz danych rejestrujących piśmiennictwo a także cytowania).

Bibliometria pełni funkcję pomocniczą w procedurach związanych z ewaluacją czasopism i podmiotów nauki. Analizy bibliometryczne stają się ważnym uzupełnieniem analiz eksperckich.

Uczelnie ubiegając się o kategorię naukową i związaną z nią wielkość dotacji, a także naukowcy starając się o granty, promocje, wyróżnienia, nagrody czy członkostwo w różnych organizacjach przedstawiają:

  • liczbę opublikowanych prac naukowych (produktywność podmiotu nauki) - dane ilościowe
  • cytowania prac przynależnych do danego podmiotu nauki - dane o charakterze ilościowo-jakościowym (jeśli dana publikacja wnosi coś istotnego do nauki, to jest cytowana przez autorów innych publikacji).

W wielu procedurach stosuje się podejście mieszane: np. lista przynależnych do danego podmiotu nauki artykułów z czasopism uzupełniana jest wskaźnikami cytowalności tych czasopism, lub informacją o ich obecności w bazach, indeksujących najważniejsze czasopisma naukowe danej dyscypliny.

Celem zakładki jest zebranie w jednym miejscu informacji, ułatwiających pozyskiwanie potrzebnych danych przez pracowników UEK. Dla każdego typu danych wymieniamy bazy, w których są one gromadzone; przypominamy także wymagania określone w różnych procedurach aplikacyjnych.

Dodatkowo zamieszczamy odniesienie do pełnego tekstu "Kodeksu dobrych obyczajów w publikacjach naukowych", a także odniesienia do pełnych tekstów publikacji nawiązujących do tego dokumentu.

Sumaryczny IF

Za Rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie kryteriów oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego jednym z kryteriów tej oceny jest sumaryczny impact factor publikacji naukowych według listy Journal Citation Reports (JCR), zgodnie z rokiem opublikowania.

Dane do obliczenia tego wskaźnika są dostępne w wymienionym przez Ustawodawcę źródle, dostępnym na platformie Web of Science.

sumaryczny if

 

Przykładowo: dane dla dość często występującego w dorobku naszych pracowników czasopisma "Acta Physica Polonica A" wydobywamy wpisując ten tytuł do natychmiastowo widocznego okienka dialogowego otwierającej się nowej strony (warto skorzystać tu z wywoływanej podpowiedzi tytułu).

 

sumaryczny if

 

Po zatwierdzeniu tytułu pojawiają się już dane: uwaga - bez roku bieżącego, dla którego IF pojawi się dopiero w pierwszej połowie roku następnego.

 

sumaryczny if

 

Ostateczny wynik podajemy jako zwykłą sumę wszystkich IF (zgodnych z rokiem publikacji) dla każdego artykułu z czasopism, dla których ten współczynnik obliczono.

Cytowalność

Indeksowanie przypisów bibliograficznych z artykułów z czasopism wprowadzono by zastąpić czasochłonne i zawodne ich opracowanie rzeczowe. Więcej

Wynik takiego wyszukiwania jest lepszy w porównaniu z wynikiem uzyskanym przez wyszukiwanie oparte na klasyfikacji rzeczowej dokumentu, dowodził E. Garfield w opublikowanym w Science w 1955 roku artykule: „Citation indexes for science. A new dimension in documentation through association of ideas”. Przypisy bibliograficzne zaczęły być traktowane jako język informacyjny, który operuje nie pojęciami, lecz skojarzeniami.

Fakt cytowania jednego autora przez drugiego autora stał się wkrótce przedmiotem osobnych analiz, a następnie pomiarów w bibliograficznych bazach danych. Więcej

Zachowania autorów tworzą specyficzną w każdej nauce kulturę cytowań – opis tego zjawiska zawiera praca doktorska pt. „Citation culture”, obroniona na Uniwersytecie w Amsterdamie [Wouters, 1999]. W pracy tej dostrzeżono osiągnięcia polskich socjologów okresu XX-lecia międzywojennego: Marii i Stanisława Ossowskich oraz Floriana Znanieckiego na polu naukoznawstwa. Wydaje się, że panuje pełna zgodność, co do podstawowego założenia związku pomiędzy wartością pracy a jej cytowaniem, choć zwraca się uwagę na istnienie szeregu czynników ubocznych.

Bibliograficzne bazy danych indeksujące piśmiennictwo z zakresu nauk ekonomicznych razem z jego bibliografią załącznikową to:

Cytowania są wykorzystywane do wyszukiwania i nawigacji pomiędzy pracami naukowymi przez wyszukiwarkę Google Scholar; nakładką bibliometryczną na Google Scholar jest program Publish or Perish

Na wymienionych wyżej zasobach programy bibliometryczne obliczają różne charakterystyki. Sposób ich tworzenia wraz z przykładami przedstawia praca Osiewalska A., (2008) Mierniki oceny czasopism i naukowców, "Biuletyn EBIB" [online], nr 8(99)

  • dla autorów i czasopism
    • Liczba cytowań = suma wszystkich cytowań publikacji danego autora lub artykułów danego czasopisma Więcej
      Obserwuje się duże różnice w sposobie kwalifikacji cytowanych publikacji autora do liczby cytowań autora w różnych bazach danych. W bazach komerycjnych (Scopus, WoS) w podstawowym profilu autora do ogólnej liczby cytowań wliczane są wyłącznie cytowania do prac indeksowanych w tych bazach (głównie cytowania artykułów z czasopism). WoS daje dodatkową możliwość wyszukiwania cytowań innych prac autora poprzez funkcjonalność "cited reference search". Liczba cytowań podawana przez program Cytowania w BazEkon zlicza wszystkie cytowania dotyczące autora lub czasopisma, które znalazły się w przypisach indeksowanych w BazEkon artykułów.
    • Liczba cytowanych prac Więcej
      Monografie lub ich części nie są ujęte w profilu autora i wykazane w tej charakterystyce pomimo, że występują w bibliografii załącznikowej indeksowanych w bazie artykułów (dotyczy baz WoS i Scopus).
    • Indeks Hirscha (indeks h) = największa liczba h publikacji cytowanych co najmniej h razy Więcej

      Wprowadzony przez amerykańskiego fizyka Jorge Hirscha w 2005 roku wskaźnik określa wpływ autora poprzez największą liczbę wspólną liczby cytowanych prac i ich cytowań (współczynnik h równy jest liczbie publikacji cytowanych co najmniej h razy). Jego obliczenie wymaga uszeregowania w malejącym porządku cytowań artykułów analizowanego autora, a następnie sprawdzenia czy kolejna liczba porządkowa nie jest większa niż liczba cytowań odpowiadającego jej artykułu. Ostatnia z liczb porządkowych spełniających ten warunek to wielkość indeksu h.
      Wskaźnik cieszy się na tyle dużą popularnością wśród naukowców, że bazy WoS, Scopus, Google Scholar wprowadziły funkcję jego wyliczenia na zasobie. Należy więc od razu wyjaśnić, że jego wielkości w tych źródłach są odmienne, odpowiednio do różnego zasobu tych baz: doboru indeksowanych czasopism, ich liczby oraz zakresu czasowego, a także różnego sposobu podejścia do autocytowań.

      Web of Science (WoS)

      Platforma wielu baz, z których najstarsza (Science Citation Index) udostępniona została w roku 1963.
      Aktualna liczba indeksowanych czasopism to 16 848 tytułów (stan w dniu 12 czerwca 2012).
      W bazie indeksowane są materiały konferencyjne (jedną ze składowych WoS jest Conference Proceedings Citation Index), a także serie książkowe.
      Indeks Hirscha obliczany jest w tej bazie bez eliminacji autocytowań, tylko dla artykułów zarejestrowanych w bazie i na zasobie zgodnym z opłaconą prenumeratą. Licencja krajowa, dzięki której szkoły wyższe w Polsce mają dostęp do bazy WoS zapewnia pełną głębokość archiwum.

      Scopus

      Baza powstała w 2004 roku.
      Aktualna liczba indeksowanych czasopism to 18 500 tytułów (stan w dniu 12 czerwca 2012).
      Indeksuje także materiały konferencyjne i serie książkowe.
      Indeks Hirscha wyliczany jest w tej bazie zarówno z eliminacją jak i bez eliminacji autocytowań. W jego obliczeniu uczestniczą tylko artykuły opublikowane po roku 1995 i zarejestrowane w bazie. Jeśli zatem autor odnajduje w bazie na swoim profilu swój artykuł opublikowany wcześniej i jest on wciąż cytowany to cytowania te są pomijane w obliczaniu indeksu Hirscha.

      BazEkon

      Baza prowadzona jest od roku 1994, początkowo pod inną nazwą. Aktualna liczba indeksowanych polskich czasopism i serii wydawniczych to 400 tytułów (stan w dniu 12 czerwca 2012).
      Indeks Hirscha wyliczany jest w tej bazie zarówno z eliminacją jak i bez eliminacji autocytowań. W jego obliczeniu uczestniczyć mogą same artykuły z czasopism lub także wszystkie cytowane w bazie prace autora.

       

      Google Scholar

      Zasób nieporównywalny z zasobami baz bibliograficznych i trudny do zdefiniowania. Najogólniej: zasób naukowych źródeł dostępnych w internecie.
      Indeks Hirscha jest wyliczany przez program Publish or Perish bez eliminacji autocytowań.

      Indeks Hirscha dla autorów bardzo szybko zwrócił uwagę naukowców. Czasopismo Scientometrics poświęciło mu osobny numer w roku 2006. Niemal natychmiast opisany został w Forum Akademickim [Pilc A., (2005) Na tropach jakości w nauce. "Forum Akademickie", nr 12]. Zwraca się uwagę na jego słabe strony: preferowanie naukowców o dużym stażu naukowym oraz utratę informacji o wyjątkowo dużej cytowalności prac autora (indeks jest zdominowany liczbą porządkową; np. traci znaczenie jak często cytowana jest pierwsza – najczęściej cytowana praca). Stało się to impulsem do dookreślania okresu czasu wyliczania wskaźnika oraz stworzenia dodatkowych wskaźników wspierających indeks h (jak na przykład a-index, definiowany jako średnia liczba cytowań które otrzymały prace, na podstawie których wyliczono indeks h), bądź stanowiących jego przekształcenie (indeks Egge, indeks g). Indeksy te nie są jednak tak popularne w analizach wpływu autorów jak indeks h.

  • wyłącznie dla czasopism
    • Impact Factor (IF) = uśredniona z dwóch lat cytowalność czasopisma.
      Iloraz łącznej liczby cytowań, które w badanym roku zebrały artykuły opublikowane w tym czasopiśmie w dwóch latach poprzednich, do liczby artykułów, które te cytowania mogły zebrać, tj. liczby artykułów opublikowanych w tym samym okresie w tym czasopiśmie.

      IF(t)=[Ct(At-1)+Ct(At-2)]/[At-1+At-2]

      gdzie:

      Ct(At-1) - to łączna liczba cytowań, które w roku t uzyskały artykuły, opublikowane w tym czasopiśmie w poprzednim roku;

      Ct(At-2) - to łączna liczba cytowań, które w roku t uzyskały artykuły, opublikowane w tym czasopiśmie dwa lata wcześniej;

      At-1 - to liczba wszystkich artykułów, które ukazały się w danym czasopiśmie w roku poprzednim;

      At-2 - to liczba wszystkich artykułów, które ukazały się w danym czasopiśmie dwa lata wcześniej.

      Obok dwuletniego IF funkcjonuje też IF dla lat pięciu. Więcej

      Wielkość IF przez całe lata obliczana była wyłącznie dla bazy WoS i przedstawiana w rocznych raportach o nazwie Journal Citation Report. Obecnie IF obliczany jest także na zasobie RePEc. Ze względu na różną liczbę i profil indeksowanych czasopism (RePEc jest zasobem dziedzinowym nauk ekonomicznych), wskaźniki te różnią się między sobą.
    • SCImago Journal Rankings (SJR)

      Sposób obliczenia SJR wzorowany jest na PageRank, na którym opiera się wyszukiwarka Google. Opis algorytmu znajduje się na portalu SCImago Journal and Country Rank. W skrócie: algorytm nadaje cytowaniu do czasopisma wartość zależną od cytowalności czasopisma z którego pochodzi cytowanie. Jeśli zatem na dane czasopismo powołuje się artykuł z czasopisma, które ma wysoką cytowalność, ma to większe znaczenie, niż gdy na to samo czasopismo powołuje się artykuł z czasopisma o niskiej cytowalności. Więcej

      Przypomnijmy, że autor patentu PageRank, Lawrence Page (1998) wskazuje, że jednym z jego źródeł były osiągnięcia E. Garfielda [zob. : Method for node ranking in a linked database. United States Patent. [w:] United States Patent and Trademark Office (USPTO) Patent Full-Text and Image Database [on-line].
Polski