Ochrona przed spamem - nie otwieraj

nr 2(44)/2014
ISSN 2082-5005
Biuletyn Informacyjny Biblioteki Głównej UEK
nr 2(44)/2014
Tradycja wydawania biuletynów informacyjnych w naszej Bibliotece sięga lat siedemdziesiątych XX wieku. Elektroniczny Biuletyn Informacyjny Biblioteki Głównej Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie jest kontynuacją Biuletynu Informacyjnego Biblioteki Głównej Akademii Ekonomicznej w Krakowie, a jeszcze wcześniej "Biuletynu Informacyjnego" drukowanego w latach 1993-1997. Ukazuje się dwa razy w roku. Publikujemy w nim artykuły informacyjne, komunikaty o nabytkach Biblioteki (stałe rubryki nowości), sprawozdania z konferencji, z prac Rady Bibliotecznej oraz ciekawostki.

Spotkanie Dyrektorów i Bibliotekarzy Systemowych Bibliotek współtworzących NUKAT

W dniu 5 grudnia 2014 r. w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie odbyło się coroczne „Spotkanie Dyrektorów i Bibliotekarzy Systemowych Bibliotek współtworzących Nukat”.

Po serdecznym powitaniu dyrektora BUW pani dr hab. Jolanty Talbierskiej ponad 240 osób - dyrektorów bibliotek, muzeów, bibliotekarzy systemowych, przedstawicieli przyszłych bibliotek współpracujących, głos zabrał dr hab. Marek Nahotko z IINIB UJ.

W prezentacji „Czy OPAC ulegnie destrukcji? Linked Data w pracy bibliotekarza” dr hab. Marek Nahotko przedstawił sytuację bibliotek, katalogowania, coraz szerszych potrzeb użytkowników w zmieniającym się świecie wirtualnym. Wyszukiwanie informacji poprzez internet, katalogi bibliotek to rzetelne źródło danych - metadanych. Ważnym elementem umożliwiającym coraz szersze zdobywanie informacji jest współdziałanie metadanych - współdziałanie systemów w sieci, oraz ujednolicanie metadanych, na które składa się definiowanie znaczeń, kartoteki wzorcowe i sposób zapisu danych (czyli dla bibliotekarza-katalogera tworzenie opisu bibliograficznego). Nową innowacyjną technologią współdziałania jest Linked Data. Treści, otwarte dane dostarczane przez biblioteki, są linkowane tworząc semantyczną sieć powiązań. Standardy Linked Data to semantyka (standardy opisu MARC21, DublinCore), syntaktyka (języki XML, RDF) oraz pragmatyka czyli wartość metadanych (modele RDA, FRBR, BIBLIFRAME). Technologia Linked Data to przyszłość, przejście od struktury MARCa do szerszego modelu opracowania danych. Pokazanie nowej perspektywy dla rozproszonego współkatalogowania i ujednolicania wiedzy. Linked Data to współdziałanie danych na poziomie globalnym.

W drugim wystąpieniu spotkania plenarnego, kierownik Centrum NUKAT Ewa Kobierska-Maciuszko przedstawiła osiągnięcia i strategię NUKATu na następne 10-lecie. NUKAT obecnie to marka, w katalogu znajdują się gotowe rekordy KHW w liczbie ok. 3 900 000 i rekordy bibliograficzne w liczbie ok. 2 900 000. Średni dzienny przyrost rekordów w bazie to ok. 1000 rekordów bibliograficznych i 900 rekordów KHW. Katalog NUKAT tworzy ponad 120 bibliotek współpracujących w kraju i za granicą (m.in. Biblioteka Polska w Paryżu, Biblioteki Stacji Naukowej PAN w Rzymie), ponad 1400 bibliotekarzy współkatalogujących. Dotychczasowe osiągnięcia centrum to również projekt w latach 2009-2012 „Autostrada Informacji”, opracowane narzędzia informatyczne do codziennej współpracy (ok. 36% rekordów zatwierdzanych jest automatycznie) czy dostęp do elektronicznych wersji dokumentów.

Plany rozwoju Centrum NUKAT to:

  • intensywna współpraca z wydawcami (Stowarzyszeniem Autorów i Wydawców „Polska Książka”),
  • próba rozszerzenia rozpoznawalności katalogu NUKAT przez użytkowników czyli poprawa konkurencyjności na rynku danych,
  • kontynuacja drogi do RDA, czyli wprowadzenie rekordu uniwersalnego w katalogu i w najbliższej przyszłości odejście od „zasady 3” w katalogowaniu dokumentów,
  • prace zespołu nad ewolucją języka haseł przedmiotowych KABA, aktualizacje polskich wersji formatów i najnowsza aktualizacja JHP z zakresu wojen i wojskowości.

Druga część spotkania została podzielona na panele: dyrektorski, bibliotekarski i dla „Nowych” - bibliotek rozpoczynających współpracę z Centrum NUKAT.

Panel dyrektorski, którego moderatorem była Ewa Kobierska-Maciuszko zatytułowano „Odbiorca końcowy – jak o niego zadbać, czyli o użytkownikach katalogów bibliotecznych”, paneliści - Piotr Bierczyński z WBP w Łodzi, dr Henryk Hollender z Biblioteki Uczelni Łazarskiego, dr Anastazja Śniechowska-Karpińska z Biblioteki UM w Lublinie i dr Zuzanna Wiorogórska z BUW zastanawiali się jak zwiększać efektywność NUKAT. Dyskusja dotykała ważnego problemu - systematycznego spadku wyszukiwań w OPAC-u, mimo coraz większego wysiłku i pracy nad jego udoskonalaniem. Dr Zuzanna Wiorogórska podkreślała potrzebę promowania Katalogu NUKAT, omawiania i prezentowania go w trakcie szkoleń dla studentów. Dr Anastazja Śniechowska-Karpińska podzieliła się doświadczeniami własnej biblioteki prowadzącej badania ankietowe użytkowników, Piotr Bierczyński, reprezentujący biblioteki publiczne, powiedział o bardzo znaczącym spadku liczby zarejestrowanych czytelników, a Henryk Hollender podkreślił, że przyjazny czytelnikowi katalog biblioteczny powinien łączyć bogatą zawartość, przydatne funkcje i proste, intuicyjne zasady obsługi. W podsumowaniu Ewa Kobierska- Maciuszko stwierdziła, że „Nie ma innej drogi jak tylko praca nad tym, żeby katalog NUKAT – nasze wspólne dobro - był większy i dokładniejszy, bardziej uniwersalny i jednocześnie bardziej elitarny niż standardowe rozwiązania sieciowe; nad jego zawartością i kompatybilnością z siecią globalną będziemy pracować”.

Panel bibliotekarski poświęcono granicom odpowiedzialności katalogerów i administratorów za katalog NUKAT. Odpowiedzialność za katalog, poprawność opisów, stosowanie wytycznych i zasad ponoszą wszyscy - katalogerzy, bibliotekarze systemowi, informatycy, administratorzy Centrum zatwierdzające i koordynujący codzienną pracę bibliotekarzy. Narzędzia wprowadzone jakiś czas temu przez Centrum usprawniające pracę to skuteczne nowe statusy Zatrzymany 1 i Zatrzymany 0. Również zalecenia, po ostatnim spotkaniu, o prowadzeniu w rekordach bibliograficznych korekty na poziomie biblioteki są stosowane. Zwrócono uwagę na słabe wykorzystanie pola 009 w rekordach, pola wykorzystywanego do komunikacji między administratorami, katalogerami oraz nie wykorzystywaniu podstawowych źródeł informacji, katalogów, bazy LCA, Viaf przy tworzeniu haseł KHW. To elementy, które należy poprawić na rzecz wspólnego narodowego katalogu.

Dużą zmianą czekającą katalogerów, bibliotekarzy od nowego roku będzie zniesienie „zasady 3” w rekordach bibliograficznych, czyli w opisie znajdą się wszystkie nazwiska twórców danego dzieła. Otworzy to drogę do zastosowania w katalogu NUKAT nowego formatu katalogowania RDA obecnego już w katalogach bibliotek na świecie.

Panele dyskusyjne dyrektorski, bibliotekarski i dla „Nowych” bibliotek zamknęły ostatnie w tym roku spotkanie instytucji współtworzących NUKAT.

Aneta Kania
Danuta Domalewska

© 2009 Biblioteka Główna UEK