Ochrona przed spamem - nie otwieraj

nr 2(42)/2013
ISSN 2082-5005
Biuletyn Informacyjny Biblioteki Głównej UEK
nr 2(42)/2013
Tradycja wydawania biuletynów informacyjnych w naszej Bibliotece sięga lat siedemdziesiątych XX wieku. Elektroniczny Biuletyn Informacyjny Biblioteki Głównej Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie jest kontynuacją Biuletynu Informacyjnego Biblioteki Głównej Akademii Ekonomicznej w Krakowie, a jeszcze wcześniej "Biuletynu Informacyjnego" drukowanego w latach 1993-1997. Ukazuje się dwa razy w roku. Publikujemy w nim artykuły informacyjne, komunikaty o nabytkach Biblioteki (stałe rubryki nowości), sprawozdania z konferencji, z prac Rady Bibliotecznej oraz ciekawostki.

Amartya Kumar Sen - teoretyk ekonomii dobrobytu.

Sen jest jednym z najważniejszych intelektualistów współczesnych Indii. Zajmuje się ekonomią, etyką i filozofią. Za swój wkład w dziedzinie ekonomii, w szczególności teorii społecznego wyboru, ekonomii dobrobytu oraz badań nad ubóstwem, otrzymał w 1998 roku Nagrodę Banku Szwecji im. Alfreda Nobla [1]. Nierówność i pojęcia jej „lewego bieguna”: ubóstwo, głód i nędza pojawiają się najczęściej w bibliografii jego książek i artykułów. Sen dowiódł, że głód nie wynika z niedoborów żywności, lecz złej dystrybucji. W ojczyźnie laureata Nagrody Nobla nazwano „Matką Teresą ekonomii”.

Profesor Sen nie jest zwolennikiem poglądu jakoby PKB per capita dobrze przedstawiało rzeczywistość danego kraju. Jest współtwórcą Wskaźnika Rozwoju Społecznego (ang. Human Development Index), który określa poziom rozwoju danego kraju na tle innych. System ten wprowadzony został przez ONZ. Od 1993 wykorzystuje go w swoich corocznych raportach oenzetowska agenda ds. rozwoju (UNDP, United Nations Development Programme). Wskaźnik HDI ocenia kraje na trzech płaszczyznach: „długie i zdrowe życie” (long and healthy life), „wiedza” (knowledge) i „dostatni standard życia” (decent standard of living).

Amartya Kumar Sen urodził się 3 listopada 1933 roku w bengalskim Santiniketan. Wychowywał się w rodzinie indyjskich akademików – jego ojciec był wykładowcą na uniwersytecie w Dhace. Studiował w Presidency College w Kalkucie i Trinity College w Cambridge, gdzie obronił w 1959 doktorat. Wykładał na wielu uczelniach indyjskich i zagranicznych (Oksford, Harvard, Cambridge, London School of Economics, uniwersytety w Delhi i Kalkucie). Był prezydentem wielu stowarzyszeń ekonomistów (w tym m.in. International Economic Association). Jest honorowym doradcą międzynarodowej organizacji pozarządowej Oxfam walczącej z ubóstwem i niesprawiedliwością. Amartya Sen zachował obywatelstwo indyjskie. Uważany jest jednak bardziej za ekonomistę anglosaskiego.

Napisał między innymi: Growth Economics (red.), Harmodsworth 1960; Collective Choice and Social Welfare, San Francicso 1970; On Economic Equality, Oxford 1973; Poverty and Famines: An Essay on Entitlement and Deprivation, Oxford 198l; Commodities and Capabilities, Amsterdam 1985; Inequality Reexamined, 1992; The Quality of Life, Oxford 1993; Development as Freedom, New York 1999 (najczęściej wydawana na świecie książka Amartyi Sena). Pełny wykaz wszystkich opublikowanych książek, artykułów, nagród, doktoratów honoris causa Amartyi Sena dostępny jest na stronie Uniwersytetu Harvarda [2].

Na język polski zostały przetłumaczone dwie książki: Nierówności. Dalsze rozważania (Inequality Reexamined) i Rozwój i wolność (Development as Freedom), a także dwa artykuły: Czy pojęcie etyki biznesu ma sens ekonomiczny? oraz Racjonalność i wybór społeczny [3].

W książce Nierówności. Dalsze rozważania autor stawia pytanie o rozumienie nierówności - z etycznego i społecznego punktu widzenia. Jego analiza - zarówno teoretyczna, jak i praktyczna - obejmuje wszelkie obszary, na których występują nierówności społeczne, oraz wszelkie kategorie ludzi, których ten problem dotyczy. Książka stanowi krytyczną kontynuację badań Sena, autor poszukuje odpowiedzi na pytanie: równość czego? Jego prace o ubóstwie i głodzie, o rozwoju ekonomicznym i funkcji państwa, o wolności, różnorodności i wyborze nieodmiennie odwołują się właśnie do etycznego wymiaru porządku społecznego [4].

Publikacja Rozwój i wolność łączy zagadnienia współczesnego rozwoju gospodarczego z wolnością człowieka. Odwołując się do argumentacji etycznej, politycznej i ściśle ekonomicznej, Sen rozważa społeczne podstawy dobrobytu i wolności oraz pokazuje, w jaki sposób wolność jednostki - niezależnie od narodowości, regionu, tradycji historycznej, intelektualnej czy religijnej - decyduje o uczestnictwie w życiu politycznym, o rozwoju ekonomicznym i postępie społecznym [5]. "Nie ma pośród ekonomistów bardziej zdecydowanego i przenikliwego rzecznika ludzi biednych i upośledzonych niż Amartya Sen. Jego prace zrewolucjonizowały teorię i praktykę rozwoju, pokazując, że miarą jakości życia musi być wolność, a nie bogactwo" (Kofi A. Annan - sekretarz generalny ONZ).

Problematyką dobrobytu społecznego, nierówności i sprawiedliwego podziału dóbr zainteresowane jest środowisko Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie [6]. Powstała tam monografia na temat koncepcji Sena - Równość i korzyść Amartyi Kumar Sena: koncepcja sprawiedliwości dystrybutywnej Tomasza Kwarcińskiego. Ten sam autor napisał również ciekawy artykuł Komu pomóc w pierwszej kolejności? : decyzje dotyczące udzielania pomocy ubogim w świetle Amartyi K. Sena badań nad ubóstwem. [7]

Bibliografia:

  • Nagrody Nobla. Leksykon PWN / pod red. Beaty Tarnowskiej, Warszawa 2001.
  • 12 ikon ekonomii / Rene Luchinger, Warszawa, 2007.
  • Nobel z ekonomii 1969-2011: poglądy laureatów w zarysie / Leszek Jerzy Jasiński, Warszawa 2012.

Przypisy:

  1. Pieniądze pochodzące z nagrody przeznaczył na dwie fundacje: jedną w Indiach, zaangażowaną w oświatę szkolną, zwłaszcza dziewcząt, i drugą w Bangladeszu - pracującą na rzecz równouprawnienia kobiet
  2. http://scholar.harvard.edu/files/sen/files/cv_sen_amartya_jan2013_0.pdf
  3. 3 A. Sen, Nierówności. Dalsze rozważania, tłum. I. Topińska, Znak, Kraków 2000; idem, Rozwój i wolność, tłum. J. Łoziński, Zysk i S-ka, Poznań 2002; idem, Czy pojęcie etyki biznesu ma sens ekonomiczny? [w:] Etyka w biznesie, red. P. Minus, wyd. 2, PWN, Warszawa 1998; idem, Racjonalność i wybór społeczny [w:] Elementy teorii wyboru społecznego, red. G. Lissowski, Scholar, Warszawa 2001.
  4. Informacja od wydawcy
  5. Informacja od wydawcy
  6. Równość i korzyść Amartyi Kumar Sena: koncepcja sprawiedliwości dystrybutywnej / Tomasz Kwarciński, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, Kraków 2011.
  7. Komu pomóc w pierwszej kolejności? : decyzje dotyczące udzielania pomocy ubogim w świetle Amartyi K. Sena badań nad ubóstwem = Who Should We Help First? Making Decisions on Helping the Poor in the Light of Amartya K. Sen's Research on Poverty / Tomasz Kwarciński // Prakseologia: czasopismo poświęcone filozoficznym teoretycznym i metodologicznym zagadnieniom sprawności działania. - nr 146 (2006), s. 31-51. - Summ. - Bibliogr. - Pełny tekst: http://kwarcinski.ovh.org/do_pobrania/artykuly/komu_pomoc.pdf. - ISSN 0079-4872

Lucyna Janas

© 2009 Biblioteka Główna UEK